دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 2026 06 10 Modeling the Impact of Satisfaction with Rural Managers' and Tourists' Performance on Women's Participation in Waste Management (A Case Study of Selected Tourism Villages in the Hawraman Cultural Landscape) مدل‌سازی اثر رضایت از عملکرد مدیران روستایی و گردشگران بر مشارکت زنان در مدیریت پسماند (مطالعه موردی: روستاهای منتخب گردشگری واقع در منظر فرهنگی هورامان) 107081 10.48308/sdge.2026.243950.1307 FA داود جمینی گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0000-0003-2061-4387 فرهاد جوان گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، ایران نگین ارسلانی گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2026 04 16 <strong>Introduction</strong>: Due to the frequent visits of tourists to rural tourism destinations, waste management in these areas requires a more complex process than in other rural settlements because of the high volume of waste generated. In this context, the participation of rural women, as managers of resources and households, constitutes the primary element in the waste management process; however, their participation alone is insufficient. Given the specific conditions of these villages, rural managers and tourists also represent other key elements related to waste management, as their optimal performance can play a decisive role in facilitating waste management processes. Therefore, addressing the research gap regarding the relationship between these three key elements, this study aims to explain the impact of satisfaction with the performance of rural managers and tourists on women's participation in waste management using a Structural Equation Modeling (SEM) approach. <strong>Materials and Methods:</strong> The statistical population consists of women residing in the selected tourism villages in the Hawraman Cultural Landscape, from which 180 individuals were selected as the sample. The primary instrument for field data collection was a researcher-made questionnaire. Data analysis was performed using mean comparison tests and Duncan's multiple range test in SPSS software. ArcMap was utilized for the spatial representation of the level of rural women's participation in waste management, and Amos Graphics was used for structural modeling. <strong>Results and Discussion:</strong> The calculated mean results for the three key elements related to waste management revealed that the mean values for 'rural women's participation in waste management' and 'tourists' satisfaction with performance' were 2.95 and 1.3, respectively, both at a moderate level. Meanwhile, the mean value for 'satisfaction with rural managers' performance' was 3.57, which was above the moderate level. The results of the analysis of variance (ANOVA) regarding the differences among rural tourism destinations in terms of women's participation in waste management showed a significant F-statistic (F = 4.089). Regarding the goodness-of-fit indices for the final model, the obtained values for P, CMIN, DF, CMIN/DF, RMR, GFI, NFI, CFI, PRATIO, RMSEA, and HOELTER were 0.055, 118.734, 95, 1.25, 0.048, 0.922, 0.954, 0.99, 0.792, 0.037, and 180, respectively. Under these conditions, it can be concluded that the proposed model possesses an acceptable goodness-of-fit. Furthermore, the analysis of the effects of the variables included in the final model showed that 'satisfaction with rural managers' performance' and 'tourists' satisfaction' had statistically significant effects on the dependent variable, with critical ratios of 5.636 and 4.055, and standardized total effects of 0.497 and 0.363, respectively. Additionally, the results indicated that these two variables collectively explained 61% of the variance in the research's dependent variable. <strong>Conclusion</strong>: Considering the sensitivity and dependence of the local community's livelihood in tourism destination villages on tourist visits, and given the significant positive statistical effect of both satisfaction with rural managers' and tourists' performance on the level of rural women's participation in waste management, it is essential to enhance the performance of both rural managers and tourists in waste management through the implementation of key and effective measures. Furthermore, the fitted model can serve as a foundation for future studies related to the development and strengthening of rural women's participation in waste management, particularly in tourism destination villages. <strong>مقدمه:</strong> به دلیل مراجعه مکرر گردشگران به مقاصد گردشگری روستایی، مدیریت پسماند در این فضاها به‌دلیل تولید حجم زیاد پسماند، فرایند پیچیده‌تری را نسبت به دیگر سکونتگاه‌های روستایی طلب می‌نماید. در این میان مشارکت زنان روستایی به‌عنوان مدیران منابع و خانه، اصلی‌ترین عنصر در فرایند مدیریت پسماند است؛ اما مشارکت آن‌ها در این فرایند به‌تنهایی کافی نیست. با توجه به شرایط این روستاها، مدیران روستایی و گردشگران نیز از دیگر عناصر کلیدی مرتبط با مدیریت پسماند هستند، زیرا عملکرد بهینه آن‌ها، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای را در تسهیل مدیریت پسماند ایفا نماید. از این‌رو با توجه به خلأ مطالعاتی در زمینه ارتباط این سه عنصر کلیدی با یکدیگر در زمینه مدیریت پسماند، هدف مطالعه حاضر تبیین اثر رضایت از عملکرد مدیران روستایی و گردشگران بر مشارکت زنان در مدیریت پسماند با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری است. <strong>مواد و روش</strong>‌<strong>ها: </strong>جامعه آماری پژوهش، شامل زنان ساکن در روستاهای منتخب گردشگری در منظر فرهنگی هوارمان است که در میان آن‌ها 180 نفر به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته شده‌اند. برای گردآوری داده‌های میدانی مورد نیاز، ابزار اصلی پرسشنامه محقق‌ساخته است. برای تجزیه و تحیل داده‌های گردآوری شده از آزمون‌های مقایسه میانگین (آزمون تی تک نمونه‌ای و تحلیل واریانس) و تست دانکن در نرم‌افزار SPSS، برای نمایش فضایی سطح مشارکت زنان روستایی در مدیریت پسماند از نرم‌افزار ArcMap و برای مدل‌سازی از نرم‌افزار Amos Graphics استفاده شده است. <strong>نتایج و بحث:</strong> نتایج میانگین محاسبه شده برای سه عنصر کلیدی مرتبط با مدیریت پسماند نشان داد میانگین دو متغیر مشارکت زنان روستایی در مدیریت پسماند و رضایت از عملکرد گردشگران به‌ترتیب با مقادیر 95/2 و 1/3، در سطح متوسط و میانگین متغیر رضایت از عملکرد مدیران روستایی با مقدار 57/3، بالاتر از سطح متوسط بوده است. نتایج بررسی تفاوت میان مقاصد گردشگری روستایی به لحاظ میزان مشارکت زنان در مدیریت پسماند نشانگر معناداری آماره F (089/4) بود. نتایج بررسی معیارهای برازش مدل نهایی نشان داد مقادیر حاصل شده برای آماره‌های P، CMIN، DF، CMIN/DF، RMR، GFI، NFI، CFI، PRATIO، RMSEA و HOELTER به‌ترتیب 055/0، 734/118، 95، 25/1، 048/0، 922/0، 954/0، 99/0، 792/0، 037/0 و 180، بوده است. در این شرایط می‌توان چنین عنوان کرد که مدل ترسیم شده از برازش قابل قبولی برخوردار است. نتایج مدل نهایی پژوهش نشان داد دو متغیر رضایت از عملکرد مدیران روستایی و گردشگران به ترتیب با نسبت بحرانی 636/5 و 055/4 و اثر کل استاندارد 497/0 و 363/0، دارای اثر آماری معناداری بر متغیر وابسته پژوهش بوده‌اند. همچنین نتایج نشان داد دو متغیر فوق در مجموع 61 درصد از واریانس متغیر وابسته پژوهش را تبیین کرده‌اند. <strong>نتیجه</strong>‌<strong>گیری:</strong> از یک طرف با توجه به حساسیت و وابستگی معیشت جامعه محلی ساکن در روستاهای مقصد گردشگری به مراجعه گردشگران به این روستاها و از طرف دیگر با توجه به اثر آماری معنادار و مثبت دو مولفه رضایت از عملکرد مدیران روستایی و گردشگران بر سطح مشارکت زنان روستایی در مدیریت پسماند، ارتقای سطح عملکرد مدیران روستایی و گردشگران در مدیریت پسماند با اجرای اقدامات کلیدی و موثر، ضروری به نظر می‌رسد. همچنین مدل برازش شده می‌تواند مبنایی برای مطالعات مرتبط با توسعه و تقویت مشارکت زنان روستایی در مدیریت پسماند به‌ویژه در روستاهای مقصد گردشگری باشد.