دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 مقالات آماده انتشار 2026 06 20 Analysis of the Effects of Coastal Tourism on the Sustainability of Coastal Villages (Case Study: Chabahar County) تحلیل گردشگری ساحلی و اثرات آن بر پایداری روستاهای ساحلی مورد: شهرستان چابهار 107118 10.48308/sdge.2026.243477.1296 FA سیروس قنبری گروه جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی،دانشکده جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان،ایران. 0000-0001-5592-9739 منیره غفران گروه جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی،دانشکده جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان،ایران. 0009-0000-4696-5973 محمد علیزاده گروه ایران شناسی،دانشکده ایران شناسی،دانشگاه ولی عصر(عج)،رفسنجان،ایران. 0000-0002-1043-2996 امیرحسین قنبری گروه شهرسازی،دانشکده معماری وشهرسازی،دانشگاه یزد،یزد،ایران. 0009-0000-5523-841X Journal Article 2026 02 13 Introduction: The coastal villages of Chabahar county, with favorable weather from spring to winter, have great potential for attracting tourists. The volcanic rocks, rocky beaches, mosques, traditional Baluchi life and texture, and numerous historical monuments are among the tourist attractions of this beautiful region. On the other hand, in the coastal villages of Chabahar county, due to the closure of borders, the lack of livelihood and income options due to geographical isolation, as well as the various potentials of this region for attracting tourists and the effects that tourism can have on the life of coastal villages in the region, the importance of tourism in this region has increased, which can improve rural sustainability in the study area. Given these interpretations, attention to coastal tourism and its effects on the sustainability of coastal villages in Chabahar county seems necessary. Materials and Methods: The present study is applied in terms of purpose and its method is descriptive-analytical. Theoretical studies were conducted using documentary methods and field data were collected using questionnaires and interviews with local people. The statistical population of the present study included coastal villages in Chabahar county in Sistan and Baluchestan province (N=3441). 345 households were selected as a sample using the Cochran formula and simple random sampling. Since the study area has 6 large villages, their selection was done by counting the total number of households. A researcher-made questionnaire in the form of a Likert scale was used to collect information and data. SPSS software, version 22, was used for analysis. Finally, analysis of variance, Fisher's exact test, and multivariate regression were used to analyze the data and information. Results and Discussion: Linear relationship between coastal tourism and rural sustainability, Fisher’s exact statistic (F) with the value (150/389) showed that this variable (coastal tourism) can be used to predict the dependent variable (rural sustainability). Based on the test findings, the influx of tourists and the development of the coastal tourism industry in the villages of Chabahar city have had positive effects on rural sustainability in the studied region and have increased the sustainability of rural households' lives by improving the economic situation, attracting government funds, and generally improving the situation of residents at different socio-economic levels. of coastal tourism on the sustainability dimensions of coastal villages: Effects A multivariate regression test showed that the development of coastal tourism in the villages of Chabahar county, indicated that the development of coastal tourism had the greatest impact on the sustainability of the economic (0.541), social (0.423), physical (0.389), and environmental (0.195) dimensions, respectively. Conclusion: Coastal tourism has led to an increase in the diversification of economic activities in villages, an increase in the price of agricultural land due to the construction of hotels and shops, an increase in the variety of job opportunities, the creation of rural employment, and the prevention of labor migration. In terms of social sustainability, it has also had positive effects in improving health facilities, increasing social interactions between local people and tourists, and increasing place attachment. In terms of physicality, it has also led to improvements in the repair and construction of new roads, an increase in the price of residential houses, the development of new housing, and the use of durable and disaster-resistant materials, and changes in the structure of the village in terms of construction. Finally, the results of the environmental effects of coastal tourism showed that in this regard, the effects were more negative than positive. Because it has contributed to environmental instability in coastal villages to some extent through environmental pollution, noise pollution, coastal degradation, etc. مقدمه:روستاهای ساحلی شهرستان چابهار با آب و هوای مطلوب در فصول بهار تا زمستان، دارای پتانسیلهای زیادی برای جذب گردشگر هستند. گلفشانها، سواحل صخرهای، مساجد، بافت و زندگی سنتی بلوچها و آثار فراوان تاریخی از جمله جاذبههای توریستی این منطقه زیبا هستند. از سویی دیگر در روستاهای ساحلی شهرستان چابهار با توجه به انسداد مرزها، کمبود گزینههای امرار معاش و درآمد، به علت انزوای جغرافیایی، و همچنین پتانسیلهای مختلف این منطقه برای جذب گردشگر و اثراتی که گردشگری میتواند بر زندگی روستاهای ساحلی منطقه داشته باشد، بر اهمیت گردشگری در این منطقه افزوده است که میتواند پایداری روستایی در منطقه مورد مطالعه را بهبود ببخشد. با توجه به این تفاسیر، توجه به گردشگری ساحلی و اثرات آن بر پایداری روستاهای ساحلی شهرستان چابهار ضروری به نظر میرسد. مواد وروش‌ها:تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی میباشد. مطالعات نظریهای با استفاده از روش اسنادی و دادههای میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه با مردم محلی گردآوری شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل روستاهای ساحلی در شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان میباشد (3441N=). 345 خانوار با استفاده از فرمول کوکران و به صورت‌ تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب گردید. از آنجا که منطقه مورد مطالعه دارای 6 روستای بزرگ میباشد انتخاب آنها به صورت تمام شماری بود. برای جمعآوری اطلاعات و دادهها از پرسش نامه محقق ساخت در قالب طیف لیکرت استفاده شده است. از نرمافزار SPSS، نسخه 22 جهت تجزیه و تحلیل استفاده گردید. در نهایت برای تجزیه و تحلیل دادهها و اطلاعات از تحلیل واریانس و آماره فیشر و رگرسیون چند متغیره استفاده شد. نتایج وبحث:ارتباط خطی بین گردشگری ساحلی و پایداری روستایی،بررسی آماره فیشر (F) با توجه به مقدار (150/389) نشان داد که این متغیر (گردشگری ساحلی)را برای پیش‌بینی متغیر وابسته (پایداری روستایی) می توان استفاده نمود. بر اساس یافته‌های آزمون ،ورود گردشگران و توسعه صنعت گردشگری ساحلی در روستاهای شهرستان چابهار اثرات مثبتی در پایداری روستایی منطقه مورد مطالعه داشته و باعث افزایش پایداری زندگی خانوارهای روستایی از طریق بهبود وضعیت اقتصادی، جذب سرمایه‌های دولتی و به‌طورکلی بهبود وضعیت اهالی در سطوح مختلف اجتماعی-اقتصادی شده است.اثرات گردشگری ساحلی بر ابعاد پایداری روستاهای ساحلی،بررسی آزمون رگرسیون چند متغیره نشان داد که توسعه گردشگری ساحلی در روستاهای شهرستان چابهار گویای آن بوده که به ترتیب توسعه گردشگری ساحلی بیشترین تاثیرات را بر پایداری ابعاد اقتصادی (541/0)، اجتماعی ( 423/)، کالبدی (389/0) و محیطی (195/0) داشته است. نتیجه گیری:گردشگری ساحلی،افزایش تنوع بخشی به فعالیتهای اقتصادی روستاها ،افزایش قیمت زمینهای کشاورزی به خاطر ساخت و ساز هتل و مغازهها، افزایش تنوع فرصتهای شغلی، ایجاد اشتغال روستایی، جلوگیری از خروج نیروی را به دنبال داشته است.در زمینه پایداری اجتماعی نیز اثرات مثبتی در بهبود امکانات بهداشتی، افزایش تعاملات اجتماعی مردم محلی با گردشگران و افزایش تعلقمکانی داشته است. ازنظر کالبدی نیز سبب بهبود اصلاح و احداث معابر جدیدو افزایش قیمت خانه‌های مسکونی، توسعه مساکن جدید و میزان استفاده از مصالح بادوام و مقاوم در برابر حوادث، تغییر در کالبد روستا به لحاظ ساخت‌وساز شده است. در نهایت نتایج اثرات زیست محیطی گردشگری ساحلی نشان داد که در این زمینه اثرات بیشتر منفی بوده و نه مثبت. چرا که از طریق ایجاد الودگی محیطی، آلودگی صوتی، تحریب سواحل و غیره تا حدودی به ناپایداری محیطی در روستاهای ساحلی کمک کرده است.