دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 مقالات آماده انتشار 2026 06 20 Analyzing the Semantic, Functional and Formal Dimensions of Urban Entrances in Order to Organize Tourism Elements (Case Study: Tabriz Entrance to Khoy) تحلیل ابعاد معنایی، عملکردی و فرمی سامان‌دهی عناصر گردشگری ورودی شهری (مطالعه موردی: ورودی تبریز به خوی) 107119 10.48308/sdge.2026.243954.1308 FA خه بات درفشی گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران 0000-0002-2309-3911 ارشک مسائلی گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران مریم سیدحمزه گروه گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران ناصر رضائی گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران 0000-0001-5836-0007 Journal Article 2026 04 21 Introduction: City entrances are a connection between the natural environment outside the city and the artificial environment inside the cities, which should prepare the tourist or traveler for entering the city. Identity elements include a sense of vitality, legibility and predictable behavior, remembering and learning, a sense of belonging, loyalty and ethnicity. In this regard, cultural identity at entry points can be promoted through the body of the entrance landscape and the creation of collective memories at the city's entry points. Accordingly, the present study seeks to assess the current situation and provide suggestions for improving the entrance to the city of Khoy from the side of Tabriz as a pilot. This study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of research method with a survey approach. Materials and Methods: According to the approach of the present study, this study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of research method with a survey approach. The research data were extracted from two library and field methods and were collected through a researcher-made questionnaire with a five-scale Likert scale. For this purpose, the organization of the entrance to Khoy city from the Tabriz side was analyzed using the SWOT method and three semantic, functional and formal dimensions in the form of 35 sub-indices, and using the purposeful snowball sampling method, a statistical population of 45 people including all university elites, experts, officials and managers of the urban area was selected. Physical or formal characteristics include the quality of passages, security, signs and equipment, tourism facilities and natural elements; performance indicators include services and equipment and emergency and law enforcement services, and semantic components include the beauty of the landscape, the representation of cultural, climatic, economic and architectural identity and the sense of beauty caused by vegetation, signs and buildings. More than 16 domestic and foreign studies were reviewed, each of which analyzed the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of entry points as a case study. Results and Discussion: The entrance to the city is not defined in the entry points of Tabriz. In terms of the matrix of internal factors, the existence of farms and gardens, native vegetation, the largeness of agricultural plots, and the openness of the view to the natural bed are the strengths of analyzing the semantic, functional and formal aspects of the arrangement of the entrance to Tabari. Based on this, identity and semantic weakness, functional weakness in organizing movement and services, and formal weakness in readability and input marking can be considered as the weak points of analyzing the semantic, functional and formal aspects of organizing Tabari's input. Based on the matrix of external factors, the strengths of these entry points can be interpreted as the possibility of creating a "green gate of the city", attracting transit tourism, agricultural uses, and unregulated growth, physical disturbance, weakening of identity and transit pressures constitute the weak points of this sector. Conclusion: The functional sub-index of farms and gardens around the route has been the best strength of this urban entrance. Along with that, the main weakness of providing services to passengers and meeting the principled and planned needs (functional), the opportunity point is the potential of green space, the existence of agricultural uses and the possibility of using them (formal), and the threat point is the undefined entrance (formal) for the city; accordingly, it is important to pay attention to creating welfare-recreational and accommodation services for tourists and taking advantage of the green space and desirable vegetation of the route to beautify it as much as possible and to use the symbols of the identity-cultural index of the city of Khoy. The suggestions in this section are as follows: installation of graphic signs including signboards and advertising boards, lighting at night, Separation of expressway and bypass roads and creation of service, welfare, recreational and residential complexes. مقدمه: ورودی‌های شهری، ارتباط‌دهنده محیط طبیعی خارج از شهر و محیط مصنوعی درون شهرها هستند که باید گردشگر یا مسافر را برای ورود به شهر آماده سازند. عناصر هویتی شامل حس سرزندگی، خوانایی و رفتار قابل پیش‌بینی، به خاطر سپردن و یادگیری، حس تعلق، وفاداری و قومیت هستند. در این راستا، هویت فرهنگی در نقاط ورودی می‌تواند از طریق کالبد منظر ورودی و ایجاد خاطرات جمعی در نقاط ورودی شهر ارتقا یابد. بر این اساس، پژوهش حاضر در صدد ارزیابی وضعیت موجود و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود ورودی شهر خوی از سمت تبریز به عنوان پایلوت است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. مواد و روش‌ها:. با توجه به رویکرد پژوهش حاضر، این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. داده‌های پژوهش با دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استخراج شده و از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته با مقیاس لیکرت پنج درجه جمع‌آوری گردید. بدین منظور، سازماندهی ورودی شهر خوی از سمت تبریز با استفاده از روشSWOT و سه بعد معنایی، عملکردی و فرمی در قالب ۳۵ شاخص فرعی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند گلوله برفی، جامعه آماری ۴۵ نفری شامل کلیه نخبگان دانشگاهی، متخصصین، مسئولین و مدیران حوزه شهری انتخاب گردید. خصوصیات فیزیکی یا فرمی شامل کیفیت گذرها، ایمنی، تابلوها و تجهیزات، تأسیسات گردشگری و عناصر طبیعی؛ شاخص‌های عملکردی شامل خدمات و تأسیسات و خدمات اورژانس و انتظامی، و اجزای معنایی شامل زیبایی منظر، بازنمایی هویت فرهنگی، اقلیمی، اقتصادی و معماری و حس زیبایی ناشی از پوشش گیاهی، تابلوها و بناها است. بیش از ۱۶ مطالعه داخلی و خارجی مورد بازبینی قرار گرفت که هر کدام به مطالعه موردی نقاط ورودی قوت، ضعف، فرصت و تهدید را تحلیل کرده‌اند. نتایج و بحث: مشکل اصلی ورودی مورد مطالعه این است که “ورودی تعریف شده‌ای به شهر خوی وجود ندارد”. وضعیت نامنظم میدان موجود در تقاطع خوی و ایستگاه عوارضی، ظاهر خوبی برای ورودی شهر ندارد. یکی دیگر از ضعف‌های مهم تقاطع خوی، "نبود مجتمع‌های خدماتی، رفاهی، تفریحی و اقامتی (رستوران، کافی‌شاپ، پمپ بنزین، سرویس بهداشتی، مسافرخانه و…) است. نبود “پارکینگ‌های مجزا و تعریف شده”، تعداد کم “فضاهای جایگاه سوخت‌گیری” در این مسیر، و همچنین نبود “اورژانس”، “کلینیک درمانی” و “کیوسک پلیس” از دیگر مشکلات اساسی در طول مسیر از تقاطع خوی تا میدان هواشناسی است. نتیجه‌گیری: زیرشاخص عملکردی مزارع و باغات پیرامون مسیر، بهترین نقطه قوت این ورودی شهری بوده است. در کنار آن، ضعف اصلی در ارائه خدمات به مسافران و برآورده کردن نیازهای اصولی و برنامه‌ریزی شده (عملکردی)، نقطه فرصت، پتانسیل فضای سبز، وجود کاربری‌های کشاورزی و امکان بهره‌برداری از آنها (فرمی)، و نقطه تهدید، ورودی نامشخص (فرمی) برای شهر است؛ لذا توجه به ایجاد خدمات رفاهی-تفریحی و اقامتی برای گردشگران و بهره‌گیری از فضای سبز و پوشش گیاهی مطلوب مسیر برای زیبا سازی آن در حد امکان و استفاده از نمادهای شاخص هویت-فرهنگی شهر خوی حائز اهمیت است. پیشنهادات در این بخش به شرح ذیل است: نصب تابلوهای گرافیکی شامل تابلوهای راهنما و تبلیغاتی، نورپردازی در شب، تفکیک راه‌های تندرو و کمربندی و ایجاد مجتمع‌های خدماتی، رفاهی، تفریحی و اقامتی.