دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Foresight of a Resilient Smart City Based on Scenario Planning (Case Study: Rasht City) آینده‌نگاری شهر هوشمند تاب‌آور بر پایه‌ی برنامه‌ریزی سناریو (مطالعه‌ی موردی: شهر رشت) 1 13 105638 10.48308/sdge.2025.234679.1238 FA نادر زالی گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0003-2972-4750 فاطمه فلاح حیدری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0006-8010-9023 یاسر قلی پور گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0002-5356-0488 Journal Article 2025 01 29 Background and Purpose: This study focuses on converging two pivotal urban development paradigms—smart cities and urban resilience—aiming to propose an integrated framework for sustainable urban transformation. While previous research has often examined these concepts separately, this work adopts a foresight-based approach, employing scenario planning to explore plausible futures for the city of Rasht. This methodology enables the identification of key uncertainties and the development of future-oriented scenarios, contributing to the growing body of knowledge on resilient and smart urban planning. Rasht, a rapidly growing city facing aging infrastructure, is highly vulnerable to natural and anthropogenic hazards. As such, enhancing its resilience through the implementation of smart infrastructure<br />Methodology: This research adopts a scenario-based planning approach to develop the concept of a Resilient Smart City in Rasht. The study focuses on two main questions: What drives Rasht’s evolution into a resilient smart city? What potential scenarios could shape Rasht’s future in this transformation? The research follows an analytical-exploratory methodology, starting by investigating the concept of resilience in the context of smart cities, which provides the intellectual foundation for identifying the driving forces behind the creation of a resilient smart city. The driving forces were identified and categorized using MicMac software, while scenario planning was used to develop possible future scenarios based on the GBN scenario-planning model. The driving forces were categorized using thematic analysis via Maxqda 2020 software. In subsequent phases, the Delphi method was applied in two rounds with 25 urban experts to gather insights and identify key uncertainties.<br />Findings and Discussion: The identified driving forces emphasize the need to focus on smartness and resilience in urban development. The role of a smart city is to utilize technological innovations to tackle urban challenges, while a resilient city focuses on its ability to absorb shocks and adapt to changes. By understanding the possible scenarios of a resilient smart city, urban planners can craft effective policies and strategies for Rasht’s future. The findings reveal four possible future scenarios for Rasht, driven by two key uncertainties: Governance of technology, and Sustainable urban development. The Golden Scenario represents the best possible outcome, where both uncertainties are effectively addressed, leading to an ideal future for Rasht. In contrast, the Dark Age Scenario represents the worst-case scenario, where poor governance and limited sustainable development led to urban decline. The study emphasizes that future planning for Rasht should focus on avoiding negative scenarios and strengthening both technology governance and sustainability. Effective governance and stakeholder engagement are crucial for achieving a smart and resilient urban future for the city.<br />Conclusion: This study highlights the critical role of integrating smart city initiatives with resilience strategies to ensure sustainable urban development in Rasht. The findings indicate that the city's future is highly dependent on two key uncertainties: technology governance and sustainable urban development. By leveraging smart technologies while fostering resilient urban planning, Rasht can enhance its ability to adapt to challenges and mitigate potential risks. The proposed scenarios provide a roadmap for policymakers, emphasizing the need for proactive governance, stakeholder collaboration, and technological innovation. Ultimately, achieving the "Golden Scenario" requires strategic investments in digital infrastructure, sustainable practices, and inclusive urban policies, ensuring a future where Rasht thrives as a resilient and smart city.<br />  <strong>پیشینه و هدف:</strong> این پژوهش با تمرکز ویژه بر همگرایی مفاهیم شهر هوشمند و تاب‌آوری شهری، به دنبال ارائه چارچوبی یکپارچه برای توسعه‌ی شهری است. در حالی که پژوهش‌های پیشین اغلب به بررسی جداگانه‌ی این مفاهیم پرداخته‌اند، این مطالعه از طریق به‌کارگیری روش آینده‌نگاری و برنامه‌ریزی سناریو، به تحلیل آینده‌های محتمل شهر رشت می‌پردازد.  این رویکرد امکان شناسایی عدم قطعیت‌های کلیدی و تدوین سناریوهای مبتنی بر آن‌ها را فراهم می‌سازد و در تلاش است تا به ارتقای دانش موجود در زمینه‌ی برنامه‌ریزی شهری هوشمند و تاب‌آور کمک نماید. شهر رشت با توجه به رشد جمعیت و زیرساخت‌های فرسوده‌ آن، در برابر مخاطرات طبیعی و انسانی بسیار آسیب‌پذیر است؛ ازاین‌رو تقویت تاب‌آوری این شهر از مسیر توسعه زیرساخت‌های هوشمند، امری حیاتی برای پایداری آینده‌ی شهری آن به شمار می‌رود.<br /><strong>روش‌شناسی:</strong> این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریو، به توسعه مفهوم «شهر هوشمند تاب‌آور» در رشت می‌پردازد که دو پرسش اصلی را دنبال می‌کند: پیشران‌های موثر در گذار رشت به یک شهر هوشمند تاب‌آور کدامند؟ و سناریوهای ممکن در آینده این گذار کدام‌اند؟ روش پژوهش، تحلیلی-اکتشافی است که با بررسی مفهومی تاب‌آوری در بستر شهر هوشمند آغاز می‌شود و مبنای نظری لازم برای شناسایی پیشران‌ها را فراهم می‌آورد. نیروهای محرک با استفاده از نرم‌افزار MicMac شناسایی و دسته‌بندی شدند. همچنین، برنامه‌ریزی سناریو با تکیه بر مدل شبکه کسب‌وکار جهانی به‌کار گرفته شد. در مراحل بعدی، روش دلفی در دو دور با مشارکت ۲۵ متخصص شهری برای جمع‌آوری نظرات و تعیین عدم‌قطعیت‌های کلیدی استفاده شد. تحلیل محتوای کیفی نیز با نرم‌افزار Maxqda  انجام گرفت.<br /><strong>یافته‌ها و بحث:</strong> یافته ها به اهمیت توجه هم‌زمان به هوشمندی و تاب‌آوری در فرآیند توسعه شهری اشاره دارند. شهر هوشمند با تکیه بر نوآوری‌های فناورانه در پی حل مسائل شهری است، درحالی‌که شهر تاب‌آور بر توانایی سازگاری با تغییرات و مقابله با شوک‌ها تمرکز دارد. درک سناریوهای ممکن برای یک شهر هوشمند تاب‌آور، به برنامه‌ریزان شهری کمک می‌کند تا سیاست‌ها و راهبردهای مؤثر‌تری طراحی کنند. چهار سناریوی آینده‌نگر برای رشت، مبتنی بر دو عدم‌قطعیت کلیدی شامل حکمروایی فناوری و توسعه پایدار شهری ترسیم شدند. سناریوی طلایی، وضعیت ایده‌آل و مطلوبی را نشان می‌دهد که در آن هر دو عدم‌قطعیت به‌درستی مدیریت شده‌اند. در مقابل سناریوی «عصر تاریک»، بدترین وضعیت را توصیف می‌کند که در آن ضعف حکمروایی و ناپایداری منجر به افول شهری می‌شود. این پژوهش تأکید می‌کند که برنامه‌ریزی آینده رشت باید در جهت پرهیز از سناریوهای منفی و تقویت حکمروایی فناورانه و پایداری صورت گیرد. در این مسیر، حکمرانی مؤثر و مشارکت ذی‌نفعان، نقش کلیدی ایفا می‌کنند.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong> این مطالعه نقش اساسی تلفیق رویکردهای شهر هوشمند با راهبردهای تاب‌آوری را در دستیابی به توسعه پایدار شهری در رشت برجسته می‌سازد. نتایج حاکی از آن است که آینده شهر به‌شدت تحت تأثیر دو عدم‌قطعیت مهم، یعنی حکمروایی فناوری و توسعه پایدار شهری قرار دارد. با بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری‌های نو و در عین حال تقویت برنامه‌ریزی تاب‌آور شهری، رشت می‌تواند توان تطابق با چالش‌ها و کاهش مخاطرات احتمالی را افزایش دهد. سناریوهای ارائه‌شده، مسیرهای راهبردی برای سیاست‌گذاران ترسیم می‌کند و بر لزوم حکمروایی پیش‌نگر، همکاری بین ذی‌نفعان و نوآوری فناورانه تأکید دارد. در نهایت، تحقق «سناریوی طلایی» نیازمند سرمایه‌گذاری راهبردی در زیرساخت‌های دیجیتال، ارتقای پایداری و سیاست‌گذاری شهری فراگیر است؛ تا آینده‌ای هوشمند، تاب‌آور و شکوفا برای رشت رقم بخورد. https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_105638_9a5795174d5811fc07b0a4f95f6ed1d5.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 The Impact of Demographic, Economic, and Environmental Urbanization on Water, Food, and Energy Systems in Iran اثرات شهرنشینی جمعیتی، اقتصادی و محیط‌زیستی بر سیستم آب، غذا و انرژی در ایران 14 27 104807 10.48308/sdge.2024.236330.1202 FA رستم صابری فر گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران 0000-0002-1523-0293 Journal Article 2024 07 29 Background and Purpose: The pattern of living and settlement in Iran has undergone an unimaginable transformation during the last century. This pattern has reached the stage of urbanization from nomadism. This development has intensified the pressure on resources. To test this assumption, a comprehensive NU evaluation index system is developed.  This system encompasses five key dimensions: population, economy, space, society, and ecological environment, further enriching the research on NU. In this study, the amount of pressure caused by urbanization on water, energy, and food systems in different provinces of the country was evaluated.<br />Methodology: For this purpose, the descriptive and analytical method was used. The required data were obtained from the energy balance sheet, Iran Statistical Center, Central Bank, and Ministry of Energy. For the evaluation to be done accurately and reliably, an attempt was made to construct indicators related to urbanization in economic, spatial, social, and environmental dimensions. The collected data for each province of Iran were ranked by the entropy weighting method. Finally, using the fixed effects model, the consequences of each range were analyzed.<br />Findings and Discussion: Finally, using the fixed effects model, the consequences of each range were analyzed. The findings showed that urbanization affects the pressure on the water, energy, and food systems and can be shown as an inverted U-shaped curve. The current position of this relationship is that it has passed the turning point of the curve. The difference between regions should be related to their economic development levels. The main reason for this effect is that the central region contains four urban complexes with a very important level of economic development (including Tehran, Karaj, Qom, and Isfahan). High economic density leads to the spatial accumulation of human resources and financial capital and the knowledge spillover effect, and causes the spatial reconfiguration of production factors. In this situation, the cost of innovation has been significantly reduced, the efficiency of using resources has been improved, and the same conditions reduce the pressure on the water, energy, and food systems. Typically, when urbanization is growing, better educational opportunities are provided, and social and civic infrastructures are prepared to increase residents' environmental awareness and encourage them to adopt environmentally friendly behaviors. Water: The regression coefficient of the effect of urbanization on water is positive at the level of 5% and shows a high effect. The results show that this process intensifies the pressure on water resources. Energy: The regression coefficient determined the critical value of 0.246. Comparing this value with the average urbanization shows that the overall level of urbanization has exceeded the critical value. The negative relationship between the degree of urbanization and regional energy is confirmed. Food: The regression coefficient of urbanization with a critical value of 0.511 shows a significant U-shaped effect on food, but the overall level of urbanization has not exceeded the critical value. This indicates that urbanization at the current level has helped to reduce the pressure on the regional food system.<br />Conclusion: The estimated coefficients for population urbanization and social urbanization were 23.692 and 24.703, respectively. These coefficients have been confirmed at a significant level of 5% and 1%. It is clear that both significantly increase the pressure on the water, energy, and food systems, which, of course, is the effect of social urbanization more than the other. The estimated coefficients for economic urbanization and spatial urbanization were -217.82 and -67.895, respectively, both of which are statistically significant at the 1% confidence level. In terms of the absolute value of the coefficients, economic urbanization is greater than spatial urbanization, which shows that this phenomenon has the greatest effect on reducing the pressure on the regional water, energy, and food system. It is very important that although the estimated coefficient for environmental urbanization is negative (-5.5982), it is not statistically significant. So the main conclusions drawn in this paper are as follows: During the study period, the level of NU in various provinces in Iran showed a continuous upward trend, with the rate of increase slowing down. The impact of NU on WEFSP crossed the curve's inflection point; that is, the increase in NU level positively affected the mitigation of the WEFSP. These research findings remain valid even after undergoing a battery of robustness tests, indicating good robustness of the conclusions. The impact of NU on WEFSP exhibited regional heterogeneity and structural heterogeneity. NU had a significant inverted “U-shaped” effect on WEFSP in the western regions, while the impact on the remaining areas was not significant.<br />  <strong>پیشینه</strong><strong> و هدف</strong><strong>: </strong>الگوی سکونت و سکونتگاه­ها در ایران، طی سده گذشته دچار تحول غیرقابل تصوری شده است. این الگو از کوچ‌نشینی به مرحله شهرنشینی رسیده است. این تحول، فشار بر منابع را تشدید کرده است. برای آزمون این فرض، یک سیستم ارزیابی جامع برای شهرنشینی جدید تشکیل شد. این سیستم شامل پنج بُعد کلیدی است: جمعیت، اقتصاد، فضا، جامعه و محیط زیست، که تحقیقات در مورد دانشگاه نوادا را غنی‌تر می‌کند. در این بررسی، میزان فشار ناشی از شهرنشینی بر سیستم‌های آب، انرژی و غذا در استان‌های مختلف کشور ارزیابی شد.<br /><strong>روش­شناسی: </strong>برای آزمون فرض مطرح شده، از روش توصیفی و تحلیلی استفاده شد. داده‌های مورد نیاز از ترازنامه انرژی، مرکز آمار ایران، بانک مرکزی و وزارت نیرو جمع‌آوری شد. برای اینکه ارزیابی به صورت دقیق و قابل اعتمادی انجام و تلاش شد تا شاخص‌های مرتبط با شهرنشینی در ابعاد اقتصادی، فضایی، اجتماعی و زیست‌محیطی ساخته شود. داده‌های جمع‌آوری‌شده برای هر استان ایران با روش وزن‌دهی آنتروپی رتبه‌بندی شدند. در نهایت، با استفاده از مدل اثرات ثابت، پیامدهای هر محدوده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.<br /><strong>یافته‌ها و بحث: </strong>در این بررسی، با استفاده از مدل اثرات ثابت، پیامدهای هر محدوده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که شهرنشینی فشار بر سیستم آب، انرژی و غذا را متاثر ساخت و این تأثیر را می‌توان به صورت یک منحنی U شکل معکوس نشان داد. وضعیت فعلی این رابطه به این صورت است که از نقطه عطف منحنی عبور کرده است. تفاوت بین مناطق باید به سطوح توسعه اقتصادی آنها مربوط باشد. دلیل اصلی این تأثیر این است که منطقه مرکزی شامل چهار مجموعه شهری با سطح توسعه اقتصادی بسیار مهم (شامل تهران، کرج، قم و اصفهان) است. اساساً، تراکم اقتصادی بالا منجر به تجمع فضایی منابع انسانی و سرمایه مالی و اثر سرریز دانش می‌شود و این امر، باعث بازآرایی فضایی عوامل تولید می­گردد. در این وضعیت، هزینه نوآوری به طور قابل توجهی کاهش یافته، کارایی استفاده از منابع بهبود یافته و همین شرایط، فشار بر سیستم آب، انرژی و غذا را کاهش می‌دهد. به طور معمول، هنگامی که روند شهرنشینی در حال رشد باشد، فرصت‌های آموزشی بهتری فراهم می‌شود و زیرساخت‌های اجتماعی و مدنی برای افزایش آگاهی زیست‌محیطی ساکنان و تشویق آنها به اتخاذ رفتارهای سازگار با محیط زیست آماده می‌شود. آب: ضریب رگرسیون تأثیر شهرنشینی بر آب در سطح 5٪ مثبت است و تأثیر بالایی را نشان می‌دهد، این فرآیند فشار بر منابع آب را تشدید می‌کند. انرژی: ضریب رگرسیون مقدار بحرانی 246/0 را نشان می­دهد. مقایسه این مقدار با میانگین شهرنشینی نشان می‌دهد که سطح کلی شهرنشینی از مقدار بحرانی فراتر رفته است. در واقع، رابطه منفی بین درجه شهرنشینی و انرژی منطقه‌ای تأیید می‌شود. در بخش غذا: ضریب رگرسیون شهرنشینی با مقدار بحرانی511/0 تأثیر U شکل قابل توجهی بر غذا را نشان می‌دهد، اما در این بخش، سطح کلی شهرنشینی از مقدار بحرانی فراتر نرفته است. این امر نشان می‌دهد که شهرنشینی در سطح فعلی به کاهش فشار بر سیستم غذایی منطقه‌ای کمک کرده است.                    <br /><strong>نتیجه­گیری: </strong>ضرایب تخمینی برای شهرنشینی جمعیتی و شهرنشینی اجتماعی به ترتیب 692/23 و 703/24 محاسبه شد. این ضرایب در سطح معنی‌داری 5% و 1% تأیید شده و مشخص ساخت که هر دو به طور قابل توجهی فشار بر سیستم آب، انرژی و غذا را افزایش داده­اند که البته تأثیر شهرنشینی اجتماعی بیشتر از دیگری بوده­است. ضرایب تخمینی برای شهرنشینی اقتصادی و شهرنشینی فضایی به ترتیب منهای 82/217 و منهای 895/67 بودند که هر دو در سطح اطمینان 1% از نظر آماری معنی‌دار هستند. از نظر قدر مطلق ضرایب، شهرنشینی اقتصادی بیشتر از شهرنشینی فضایی است که نشان می‌دهد این پدیده بیشترین تأثیر را در کاهش فشار بر سیستم آب، انرژی و غذای منطقه‌ای دارد. نکته بسیار مهم این است که اگرچه ضریب تخمینی برای شهرنشینی محیطی منفی است (منهای 5982/5)، اما این مقدار از نظر آماری معنی‌دار نیست. بنابراین، نتایج اصلی به‌دست‌آمده در این مقاله به شرح زیر است:<strong> </strong>در طول دوره مورد مطالعه، سطح و میزان شهرنشینی در استان‌های مختلف ایران روند صعودی مداومی را طی نموده ولی سرعت افزایش در حال کاهش بوده­است. تأثیر شهرنشینی بر سیستم آب، غذا و انرژی از نقطه عطف منحنی عبور کرد؛ یعنی افزایش سطح شهرنشینی تأثیر مثبتی بر کاهش سیستم آب، غذا و انرژی داشته­است. این یافته‌ها، حتی پس از انجام مجموعه‌ای از آزمون‌های پایداری، معتبر باقی می‌مانند که نشان‌دهنده پایداری خوب نتیجه‌گیری‌هاست.<strong> </strong>تأثیر شهرنشینی بر آب، غذا و انرژی ناهمگونی منطقه‌ای و تفاوت­های ساختاری را مشخص می­سازد. علاوه بر آن، شهرنشینی تأثیر معکوس "U شکل" قابل توجهی بر سیستم آب، غذا و انرژی در مناطق غربی داشته­است، در حالی که تأثیر آن بر سایر مناطق قابل توجه نبوده است.<br />  https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104807_a9698c61bfac8116fce45810a1719af3.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Analysis of Iranian-Islamic city characteristics based on urban livability indicators تحلیل ویژگی‌های شهر ایرانی- اسلامی برمبنای شاخص‌های زیست‌پذیری شهری 28 44 103896 10.48308/sdge.2023.229674.1093 FA فاطمه شیخ زاده گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-9809-0248 جمیله توکلی نیا گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0003-3507-5021 محسن شاطریان گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0000-0002-4125-0837 Journal Article 2022 11 28 Background and Purpose: In today's era, livability is a global issue due to providing a high quality of life. The modernism movement and the current of globalization during the 14th century have influenced the development and evolution of Islamic cities, especially Islamic - Iranian cities. With the influence of western elements in Iranian cities, the nature and content of contemporary Iranian cities have undergone serious changes and affected the quality of life. Livability aims to increase livability in the city with the help of public open spaces, vibrant streets, landscaped squares, street furniture and various public facilities that help animate the neighborhood. Due to the importance of the quality of life in Iranian - Islamic cities, the purpose of this research is to investigate the relationship between urban livability and the indicators of Iranian Islamic cities.<br />Methodology: The study population of the research is the available Persian studies in the period of 1390-1400. According to the many sources available about the Iranian Islamic city, the method of meta-synthesis of articles has been used. A total of 27 articles on the topic of Iranian-Islamic city and 29 articles on the topic of urban livability were selected. The research method in this research is qualitative and with the benefit of content analysis.<br />Findings and Discussion: The findings of this research show that urban livability and the Iranian Islamic city have many commonalities and are aligned with each other. Therefore, urban livability indicators can be used to improve the quality of life in Islamic Iranian cities. This requires that these indicators be localized first according to our geographical conditions, values ​​and Islamic culture. In the Islamic city, all dimensions are interdependent. Economy is one of the important dimensions in the city, which overshadows other dimensions and creates a city without poverty and with economic justice, a city with social justice, and to put it more clearly, a city with a healthy economy will have healthy citizens. A healthy and Muslim citizen will create an Islamic city.<br />Conclusion: The characteristics of urban livability overlap with the characteristics of the Islamic Iranian city, and almost all the characteristics of urban livability are directly and indirectly expressed in the Holy Quran and hadiths. The findings show the indicators of the central neighborhood, the type of urban spaces, city texture, signs and symbols, spaces responsive to the needs of citizens, architecture compatible with the climate, housing, transportation, access, pedestrian orientation, orientation, human scale, enclosure, mixed use, neighborhood, diversity, efficiency, city administration, safety, beauty in the physical dimension and indicators of citizenship and neighborhood rights, comfort and peace, respect, humanism, identity, justice and equality, vitality, social freedom, security, participation, identity, justice and equality, social interaction ,vitality, balance, social trust, education, poverty alleviation, social cohesion and social legalities in the social dimension and indicators of economic justice, product production (consumer goods and investment) in the economic dimension and indicators of naturalism, cleanliness, health, reducing pollution, preserving the environment, the importance of water , light and illumination are the prevention of common pests, and indirect indicators without relation exist in the Holy Qur'an and hadiths.<br /><strong> </strong> <strong>پیشینه و هدف:</strong> در عصر حاضر زیست‌پذیری به‌دلیل فراهم کردن کیفیت بالای زندگی موضوع مطرح در سطح جهانی است. جنبش مدرنیسم و جریان جهانی‌شدن در طول قرن چهاردهم شمسی توسعه و تکامل شهرهای اسلامی به‌ویژه شهرهای ایرانی - اسلامی را تحت تأثیر قرار داده‌است. بانفوذ عناصر شهرهای غربی در شهرهای ایرانی ماهیت و محتوای شهرهای معاصر ایرانی دستخوش تغییرات جدی شده و کیفیت زندگی را متأثر‌ساخته است. زیست‌پذیری با کمک فضاهای باز عمومی، خیابان‌های پرجنب‌وجوش، میدان‌های محوطه‌سازی‌شده، مبلمان خیابانی و امکانات مختلف عمومی که به متحرک‌کردن محله کمک می‌کند، افزایش قابلیت زیست در شهر را به‌دنبال دارد. به‌دلیل اهمیت کیفیت زندگی در شهرهای ایرانی اسلامی هدف این پژوهش بررسی رابطه زیست‌پذیری شهری و شاخص‌های شهر ایرانی - اسلامی است.<br /><strong>روش‌شناسی:</strong> جامعه مورد مطالعه پژوهش، مطالعات در دسترس فارسی در بازه زمانی 1390-1400 است. با‌ توجه به منابع متعدد در دسترس در مورد شهر ایرانی - اسلامی، از روش فراترکیب مقالات استفاده‌شده است. تعداد 27 مقاله با موضوع شهر ایرانی- اسلامی و 29 مقاله با موضوع زیست‌پذیری شهری انتخاب شدند. روش تحقیق در این پژوهش، کیفی و با بهره‌مندی از شیوه‌ی تحلیل محتوی است.<br /><strong>یافته‌ها و بحث</strong>: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد زیست‌پذیری شهری و شهر ایرانی اسلامی اشتراکات زیادی با هم دارند و با هم همسو هستند. بنابراین می‌توان شاخص‌های زیست‌پذیری شهری را جهت بهبود کیفیت زندگی و زیست در شهرهای ایرانی - اسلامی  به کاربرد. این امر مستلزم آن است که این شاخص‌ها ابتدا با توجه به شرایط جغرافیایی، ارزش‌ها و فرهنگ اسلامی ما بومی‌سازی شود. در شهر اسلامی تمام ابعاد به یکدیگر وابسته هستند. بعد اقتصاد از ابعاد مهم در شهر است که دیگر ابعاد را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و شهری بدون فقر و با عدالت اقتصادی، شهری با عدالت اجتماعی را به‌وجود می‌آورد و به‌بیانی واضح‌تر شهری با اقتصاد سالم، شهروندانی سالم خواهد داشت. شهروند سالم و مسلمان شهر اسلامی را به‌وجود خواهد آورد.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong> ویژگی‌های زیست‌پذیری شهری با ویژگی‌های شهر ایرانی-اسلامی هم‌پوشانی دارد و تقریباً تمام ویژگی‌های زیست‌پذیری شهری به‌طور مستقیم و غیر‌مستقیم در قرآن کریم و روایات بیان‌شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد شاخص‌های محله‌محوری، نوع فضاهای شهری، بافت شهر، نشانه و نماد، فضاهای پاسخگو به نیاز شهروندان، معماری همساز با اقلیم، مسکن، حمل‌و‌نقل، دسترسی، پیاده‌محوری، جهت‌یابی، مقیاس انسانی، محصوریت، کاربری مختلط، همجواری، تنوع‌گرایی، کارآیی، اداره شهر، ایمنی، زیباگرایی در بعد کالبدی و شاخص‌های حقوق شهروندی و همسایگی، آسایش و آرامش، احترام، انسان‌گرایی، هویت، عدالت و برابری، سرزندگی، آزادی اجتماعی، امنیت، مشارکت، هویت، عدالت و برابری، تعامل اجتماعی، سرزندگی، تعادل، اعتماد اجتماعی، آموزش، فقرزدایی، انسجام اجتماعی و قانونمندی‌های اجتماعی در بعد اجتماعی و شاخص‌های عدالت اقتصادی، تولید محصول(کالاهای مصرفی و سرمایه‌گذاری) در بعد اقتصادی و شاخص‌های طبیعت‌گرایی، پاکیزگی، سلامت، کاهش آلودگی، حفظ محیط‌زیست، اهمیت آب، نور و روشنایی، جلوگیری از آفات مشترک هستند و شاخص‌های بدون رابطه به‌طور غیر‌مستقیم در قرآن کریم و روایات وجود دارند. https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_103896_4953d02f5f8867ec9997d7d0348fe421.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Modeling and Stratification of Sustainable Municipal Revenues (Case study: Zanjan Municipality) مدل‌سازی و سطح‌بندی درآمدهای پایدار شهرداری (مطالعه موردی: شهرداری زنجان) 45 60 104815 10.48308/sdge.2024.235157.1190 FA بهرام صدری گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد امارات دبی، امارات 0009-0004-3821-1863 حسین ذبیحی گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-6593-9674 رضا احمدیان گروه شهرسازی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-2930-8856 Journal Article 2024 03 18 Background and Purpose: Municipalities or local governments, as one of the most important public institutions, are responsible for providing services to city dwellers to meet the basic needs of life and, as a result, achieving a developed city. For this purpose, municipalities must have resources and income, because today, in addition to insufficient income sources, there is a more serious problem called the instability of municipal revenues. In developing countries such as Iran, which are characterized by inefficient economic systems, weak tax systems, and a lack of citizen participation mechanisms in financing city expenses, the revenue collection system of municipalities is mainly directed towards unstable and unhealthy revenue sources. Therefore, having a stable revenue system is an important element that leads to success in carrying out missions, so that it can respond positively to the expectations and needs of society. On the contrary, if there are no sustainable revenue sources, the financial and budgetary planning of municipalities will be in trouble. As a result of this trend, the current revenue sources will not be able to meet the increasing costs of municipalities in the coming years. Therefore, research aims to study and investigate the status of Zanjan Municipality revenues in terms of sustainability and its leveling and, it examined the revenues of Zanjan Municipality and analyzed them in terms of sustainability criteria.<br />Methodology: The philosophy of the study is interpretive with a qualitative approach. The research strategy is descriptive, and the main research problem is explained with the content analysis technique and the analysis system based on soft operations (de-model and interpretive structure). These two models are derived from a paired comparison questionnaire and causality analysis. After identifying the variables (revenue sources of Zanjan Municipality obtained from printed texts), the researcher developed and measured a paired comparison questionnaire. After collecting the data, the first, the definite relationships between the variables using the DEMAT method. The definite relationships obtained in this section were used for interpretive structural equations or ISM, and the most important levels of the municipality's revenue sources were identified. Finally, the most important revenue sources of Zanjan were identified. Also, the statistical population of the research includes all urban planning experts in the field of urban management (municipal employees and university professors), so 12 people were selected as a sample of the statistical population.<br />Findings and Discussion: The results of this research show that resources such as income from public transportation, the design of cultural spaces and exhibitions, donations and gifts, residential and land sector services, insurance fees, and citizen self-help are recognized as sustainable and essential resources in the Zanjan municipality's management system. These sources, due to their characteristics such as stability, predictability, and reliability, help the municipality to plan long-term and effective urban development. In contrast, sources such as density sales, building permits, Article 100 Commission offenses, municipal borrowing from government sources, and commercial consolidation were identified as unstable sources that cannot be used as a reliable basis for securing municipal income.<br />Conclusion: The results of this study can be generalized to most municipalities and urban management systems in Iran and emphasize the need to pay attention to sustainable sources of income and reduce dependence on unstable sources. This will not only help improve the financial situation of municipalities but can also increase public trust and pave the way for sustainable urban development. To secure sustainable revenue sources and manage the city efficiently, the Zanjan Municipality should focus more on sustainable resources. Increasing revenue through providing municipal services and collecting related fees, as well as municipal taxes that citizens pay for these services, can lead to increased public involvement in managing urban affairs and improving municipal performance.<br />  <strong>پیشینه و هدف:</strong> شهرداری‌ها و یا دولت‌های محلی به ‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای مردمی، وظیفه خدمت‌رسانی به شهرنشینان را با هدف تأمین خواسته‌های اولیه زندگی و در نتیجه رسیدن به شهری توسعه یافته به‌عهده دارند. بدین منظور شهرداری‌ها می‌بایست منابع و درآمدهایی در اختیار داشته باشند چرا که امروزه علاوه بر ناکافی بودن منابع درآمدی، مشکل جدی‌تری به‌نام ناپایداری درآمدی فرآروی شهرداری‌ها وجود دارد. در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران که متشکل از سیستم اقتصادی ناکارآمد، نظام‌های مالیاتی ضعیف و فاقد مکانیزم مشارکت شهروندان در تأمین هزینه‌های شهرها هستند، عمدتاً سیستم تأمین درآمد شهرداری‌ها به‌سمت منابع درآمدی ناپایدار و ناسالم جهت می‌یابد. ازاین رو برخورداری از نظام درآمدی پایدار، همچون عنصر مهمی می‌باشد که سبب موفقیت در انجام مأموریت‌ها می‌شود تا در نتیجه آن بتواند به انتظارات و نیازهای جامعه پاسخ مثبت دهد. برعکس در صورت برخوردار نبودن از منابع درآمدی پایدار، برنامه‌ریزی مالی و بودجه‌ای شهرداری‌ها دچار مشکل شده و در نتیجۀ ادامۀ این روند منابع درآمدی فعلی نمی‌تواند پاسخگوی هزینه‌های رو به افزایش شهرداری‌ها در سال‌های آتی باشد. بنابراین این پژوهش با هدف مطالعه وضعیت درآمدهای شهرداری زنجان از لحاظ پایداری و سطح‌بندی آن انجام شده و به بررسی درآمدهای شهرداری زنجان پرداخته است. آن را از حیث معیارهای پایداری، بررسی و تجزیه و تحلیل کرده است.<br /><strong>روش</strong>‌<strong>ها:</strong>. فلسفه مطالعه از نوع تفسیری با رویکرد کیفی است. استراتژی تحقیق توصیفی بوده و با تکنیک تحلیل محتوا و نظام تجزیه و تحلیل قائم بر تحلیل در عملیات نرم (دیمتل و ساختاری تفسیری) به تبیین مسئله اصلی تحقیق پرداخته است. این دو مدل از پرسشنامه مقایسه زوجی و علیت یابی منتج می‌شوند. پس از شناسایی متغیرهای (منابع درآمدی شهرداری زنجان که از میان متون چاپی بدست آمده است) محقق اقدام به تدوین پرسشنامه مقایسه زوجی و اندازه‌گیری آن کرده است. پس از جمع‌آوری داده‌ها ابتدا به روش دیمتل روابط قطعی مابین متغیرها شناسایی شده است. از روابط قطعی بدست آمده در این بخش برای معادلات ساختاری تفسیری یا ISM استفاده و مهمترین سطوح منابع درآمدی شهرداری شناسایی شدند. در نهایت مهمترین منابع درآمدی شهر زنجان شناسایی شد. همچنین جامعه آماری پژوهش، کلیه خبرگان برنامه‌ریزی شهری در عرصه مدیریت شهری (کارمندان شهرداری و اساتید دانشگاه) را شامل می‌شود که ازاین‌رو ۱۲ نفر به‌عنوان نمونه جامعه آماری انتخاب شده است.<br /><strong>یافته</strong>‌<strong>ها:</strong> نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد که منابعی مانند درآمد حاصل از حمل و نقل عمومی، طراحی فضاهای فرهنگی و نمایشگاه‌ها، اعانات و هدایا، خدمات بخش مسکونی و زمین، عوارض بیمه و خودیاری شهروندان به‌عنوان منابع پایدار و اساسی در نظام مدیریتی شهرداری زنجان شناخته می‌شوند. این منابع به دلیل داشتن ویژگی‌هایی مانند ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و قابلیت اتکا، به شهرداری کمک می‌کنند تا برنامه‌ریزی بلندمدت و مؤثری برای توسعه شهری داشته باشد. در مقابل، منابعی نظیر تراکم فروشی، پروانه ساختمان، جرایم کمیسیون ماده ۱۰۰، استقراض شهرداری از منابع دولتی و تثبیت تجاری به‌عنوان منابع ناپایدار شناخته شدند که نمی‌توانند به‌عنوان پایه‌ای قابل اعتماد برای تامین درآمد شهرداری مورد استفاده قرار گیرند.<br /><strong>نتیجه</strong>‌<strong>گیری:</strong> نتایج تحقیق حاضر قابل تعمیم به اغلب شهرداری‌ها و نظام مدیریت شهری در ایران است و تأکید بر ضرورت توجه به منابع پایدار درآمدی و کاهش وابستگی به منابع ناپایدار دارد. این امر نه تنها به بهبود وضعیت مالی شهرداری‌ها کمک می‌کند بلکه می‌تواند اعتماد عمومی را نیز افزایش دهد و زمینه‌ساز توسعه پایدار شهری باشد. برای تأمین منابع درآمدی پایدار و مدیریت کارآمد شهر، شهرداری زنجان باید بر منابع پایدار تمرکز بیشتری داشته باشد. افزایش درآمد از طریق ارائه خدمات شهری و دریافت هزینه‌های مربوطه، همچنین مالیات‌های شهری که شهروندان برای این خدمات پرداخت می‌کنند، می‌تواند به افزایش دخالت مردم در مدیریت امور شهری و بهبود عملکرد شهرداری منجر شود.<br />  https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104815_da1923dd472479acef305e3416d2c84d.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Role of Collaborative Governance in Balanced Regional Development of Border Province of Kurdistan نقش حکمروایی همکارانه در توسعه متعادل منطقه‌ای استان مرزی کردستان 61 77 104999 10.48308/sdge.2024.237038.1216 FA اشکان عصمت یار گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای و طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0006-2121-9230 بهزاد ملک پور اصل گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای و طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-3708-8515 Journal Article 2024 09 25 Background and Purpose: Border regions, due to their geographical isolation and historical underdevelopment, have lagged behind central areas in the development process. This disparity is further exacerbated by top-down development approaches that emphasize economic growth without ensuring sustainability. Contemporary frameworks increasingly advocate for institutional approaches integrating cultural and social dimensions. This study examines the role of collaborative governance in achieving balanced regional development in Kurdistan Province, a strategic border region of Iran. By analyzing key concepts such as governance drivers, system context, Collaborative governance regimes (CGR), and collaboration dynamic cycles, the research provides an operational framework to address structural deficiencies and promote equitable development. Methodology: The study employs a mixed-methods approach, incorporating qualitative and quantitative techniques. The research follows a developmental-applied methodology with a descriptive-analytical framework. Data collection involved extensive literature reviews, document analysis, and field surveys through structured questionnaires distributed among 40 local experts and policymakers. The research framework comprises four governance components: governance drivers, system context, Collaborative governance regimes (CGR), and collaboration dynamic. Each component was measured using specific indicators. The statistical analysis was carried out using SPSS, with a focus on the one-sample T-test to measure the effectiveness of governance components in achieving balanced regional development. Institutional and spatial planning theories were integrated to contextualize the findings. The study also identified structural weaknesses in governance mechanisms and participatory processes, which hinder effective collaboration. Through empirical data analysis, governance gaps were assessed, highlighting the necessity for institutional restructuring. The findings contribute to a governance model that enhances inter-organizational coordination, stakeholder involvement, and policy alignment for sustainable regional development. Findings and Discussion: The findings of this study reveal that the level of collaborative governance in Kurdistan Province significantly falls short of the optimal standard required for achieving balanced regional development. Statistical analyses, including T-test evaluations, demonstrate that although each dimension of collaborative governance— governance drivers, system context, Collaborative governance regimes (CGR), and collaboration dynamic —plays a crucial role, none can independently drive balanced development. It is the synergistic and cyclical interaction among these components that enables effective and sustainable regional progress. Qualitative and comparative analysis further highlights fundamental structural weaknesses within the province’s institutional framework, including poor inter-organizational coordination, lack of decision-making transparency, and insufficient stakeholder trust. Core challenges such as excessive political centralization, limited civil society participation, and the absence of structured collaboration mechanisms have diminished the efficacy of development policies and exacerbated regional inequalities. To address these challenges, the research proposes a strategic, integrated model of collaborative governance tailored to the regional context. Utilizing the institutional capacities of the Provincial Planning and Development Council, the Administrative Council, the Governor’s Office, and key civil and private sector stakeholders, the model provides a structured platform for inclusive and cooperative policy-making. Emphasis is placed on the role of facilitative leadership, clear stakeholder roles, and the enhancement of institutional capital to foster a dynamic cycle of inter-organizational collaboration. From an applied perspective, the proposed model is operationalized through five core components: institutional capacity building, financial and legal tooling, inter-organizational networking, public awareness and mobilization, and participatory monitoring and evaluation. The framework underscores the formulation of a shared strategic vision as the cornerstone of balanced regional planning, incorporating analysis of existing constraints, mobilization of opportunities and resources, and the development of transparent legal frameworks. Ultimately, the process culminates in the formulation of a Strategic Document for Collaborative Governance—a practical roadmap for equitable and sustainable development in the border regions of Kurdistan Province. Conclusion: This study underscores the critical role of collaborative governance in reducing regional disparities and fostering balanced development in Kurdistan Province, a key border region of Iran. The proposed governance model prioritizes institutional reform, stakeholder participation, and policy alignment to ensure sustainable development. By integrating economic, social, and political dimensions into governance structures, policymakers can mitigate historical underdevelopment in border regions and strengthen regional resilience. As a pioneering study in collaborative governance for Kurdistan, this research provides a strategic roadmap for policymakers and planners. Future studies should validate the model’s applicability in other border regions to assess its scalability and effectiveness. <strong>پیشینه و هدف</strong><strong>:</strong> مناطق مرزی به دلیل انزوای جغرافیایی و توسعه‌نیافتگی تاریخی، در فرآیند توسعه از مناطق مرکزی عقب مانده‌اند. این نابرابری با رویکردهای توسعه از بالا به پایین که رشد اقتصادی را بدون توجه به پایداری دنبال می‌کنند، بیشتر تشدید شده است. چارچوب‌های معاصر به طور فزاینده‌ای بر رویکردهای نهادی تأکید دارند که ابعاد فرهنگی و اجتماعی را نیز در بر می‌گیرند. این پژوهش به بررسی نقش حکمروایی همکارانه در تحقق توسعه متعادل منطقه‌ای در استان کردستان، به‌عنوان یکی از مناطق مرزی راهبردی ایران، می‌پردازد. با تحلیل مفاهیم کلیدی همچون پیشران‌های حکمروایی، زمینه سیستم ، رژیم‌ حکمروایی همکارانه (CGR) و چرخه‌های پویای همکاری، این تحقیق چارچوبی عملیاتی برای رفع کاستی‌های ساختاری و ترویج توسعه عادلانه ارائه می‌دهد. <strong>روش‌شناسی</strong><strong>:</strong> این مطالعه از رویکردی ترکیبی بهره گرفته و از روش‌های کیفی و کمی به صورت توأمان استفاده می‌کند. روش تحقیق از نوع توسعه‌ای-کاربردی بوده و چارچوب آن توصیفی-تحلیلی است. داده‌ها از طریق مرور گسترده متون، تحلیل اسناد، و مطالعات میدانی با استفاده از پرسشنامه‌های ساختاریافته گردآوری شده‌اند. این پرسشنامه‌ها میان ۴۰ نفر از کارشناسان محلی و سیاست‌گذاران توزیع شده است. چارچوب تحقیق شامل چهار مؤلفه اصلی حکمروایی است: پیشران‌های حکمروایی، زمینه سیستم، رژیم‌ حکمروایی همکارانه (CGR) و پویایی همکاری. هر یک از این مؤلفه‌ها با شاخص‌های خاصی اندازه‌گیری شده‌اند. تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS و تمرکز بر آزمون T تک‌نمونه‌ای برای سنجش میزان تأثیر مؤلفه‌های حکمروایی در تحقق توسعه متعادل منطقه‌ای انجام شده است. همچنین نظریه‌های برنامه‌ریزی نهادی و فضایی به‌منظور تبیین یافته‌ها به‌کار رفته‌اند. در این مطالعه ضعف‌های ساختاری در سازوکارهای حکمروایی و فرآیندهای مشارکتی شناسایی شده‌اند که مانع همکاری مؤثر می‌شوند. با تحلیل داده‌های تجربی، شکاف‌های موجود در نظام حکمروایی مورد ارزیابی قرار گرفته و بر ضرورت بازسازی نهادی تأکید شده است. یافته‌های پژوهش به طراحی مدلی منجر شده‌اند که با تقویت هماهنگی بین‌سازمانی، مشارکت ذی‌نفعان، و هم‌راستایی سیاست‌ها، مسیر توسعه پایدار منطقه‌ای را هموار می‌سازد. <strong>یافته‌ها و بحث</strong>: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که سطح حکمروایی همکارانه در استان کردستان به‌طور معناداری از استاندارد مطلوب برای دستیابی به توسعه متعادل منطقه‌ای فاصله دارد. تحلیل‌های آماری، از جمله آزمون T، بیانگر آن است که اگرچه هر یک از ابعاد حکمروایی همکارانه— پیشران‌های حکمروایی، زمینه سیستم ، رژیم‌ حکمروایی همکارانه (CGR) و چرخه‌های پویای همکاری—نقشی حیاتی ایفا می‌کنند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی قادر به تحقق توسعه متعادل نیستند. در عوض، این تعامل هم‌افزا و چرخه‌ای میان مؤلفه‌هاست که پیشرفت مؤثر و پایدار منطقه‌ای را امکان‌پذیر می‌سازد. تحلیل‌های کیفی و مقایسه‌ای نیز ضعف‌های ساختاری اساسی در چارچوب نهادی استان، از جمله ضعف هماهنگی بین‌سازمانی، نبود شفافیت در تصمیم‌گیری و فقدان اعتماد میان ذی‌نفعان را برجسته کرده‌اند. چالش‌های اساسی نظیر تمرکزگرایی سیاسی بیش از حد، مشارکت محدود جامعه مدنی، و فقدان سازوکارهای ساختاریافته همکاری، اثربخشی سیاست‌های توسعه‌ای را کاهش داده و نابرابری‌های منطقه‌ای را تشدید کرده‌اند. برای پاسخ به این چالش‌ها، پژوهش حاضر مدلی یکپارچه و راهبردی از حکمروایی همکارانه را پیشنهاد می‌کند که با توجه به زمینه منطقه‌ای طراحی شده است. این مدل با بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهادی شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، شورای اداری، استانداری و نهادهای کلیدی بخش خصوصی و مدنی، بستری ساختاریافته برای سیاست‌گذاری فراگیر و مشارکتی فراهم می‌سازد. در این مدل، تأکید ویژه‌ای بر نقش رهبری تسهیل‌گر، تعریف روشن نقش ذی‌نفعان، و تقویت سرمایه نهادی به‌منظور ایجاد چرخه پویای همکاری بین‌سازمانی شده است. از منظر کاربردی، مدل پیشنهادی از طریق پنج مؤلفه اصلی عملیاتی می‌شود: توانمندسازی نهادی، تجهیز مالی و قانونی، شبکه‌سازی بین‌سازمانی، آگاه‌سازی عمومی و بسیج اجتماعی، و پایش و ارزیابی مشارکتی. این چارچوب، تدوین چشم‌انداز راهبردی مشترک را به‌عنوان سنگ‌بنای برنامه‌ریزی متعادل منطقه‌ای در نظر می‌گیرد و تحلیل محدودیت‌های موجود، بسیج منابع و فرصت‌ها، و طراحی چارچوب‌های قانونی شفاف را در بر می‌گیرد. در نهایت، این فرآیند به تدوین سند راهبردی حکمروایی همکارانه منتهی می‌شود که به‌مثابه نقشه راهی عملی برای توسعه عادلانه و پایدار در مناطق مرزی استان کردستان عمل می‌کند. <strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong> این مطالعه بر نقش حیاتی حکمروایی همکارانه در کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای و تقویت توسعه متعادل در استان کردستان—به‌عنوان یکی از مناطق مرزی کلیدی ایران—تأکید می‌کند. مدل حکمروایی پیشنهادی، اصلاحات نهادی، مشارکت ذی‌نفعان، و هم‌راستایی سیاست‌ها را برای تضمین توسعه پایدار در اولویت قرار می‌دهد. با یکپارچه‌سازی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در ساختارهای حکمروایی، سیاست‌گذاران می‌توانند به توسعه‌نیافتگی تاریخی مناطق مرزی پایان داده و تاب‌آوری منطقه‌ای را تقویت کنند. این تحقیق به‌عنوان نخستین مطالعه در حوزه حکمروایی همکارانه برای استان کردستان، نقشه راهی راهبردی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان ارائه می‌دهد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده، مدل پیشنهادی در سایر مناطق مرزی نیز مورد آزمون قرار گیرد تا قابلیت تعمیم و کارآمدی آن سنجیده شود. https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104999_ccfa46bd4b43543fbae8bdbaecb033e0.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Evaluation Effects of Attachment to Place in Improving Quality of Life in Mahabad City ارزیابی اثرات دلبستگی به‌مکان در ارتقاء کیفیت زندگی ساکنان شهر مهاباد 78 93 104164 10.48308/sdge.2024.233648.1162 FA شاهرخ حسامی گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران 0000-0002-6302-6051 علی زینالی عظیم گروه طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران 0000-0001-5486-8452 Journal Article 2023 10 31 Background and Purpose: Many studies have explored place attachment as a key factor affecting quality of life in urban environments. These works mainly focus on their core components—place identity, dependence, and commitment—and influencing factors such as social ties and environmental qualities. However, most of this research is theoretical or conducted at broad scales, lacking detailed, empirical analysis in specific local contexts. Particularly, the relationship between place attachment and quality of life has rarely been investigated in small to medium-sized cities with distinct cultural identities, such as Mahabad. This indicates a research gap in understanding how place attachment functions in urban settings. The present study addresses this gap by examining how different dimensions of place attachment impact residents’ perceived quality of life in Mahabad. The aim is to identify which aspects of attachment most strongly contribute to improving life quality, offering insights that can support culturally responsive urban planning and policy-making.<br />Methodology: This study is descriptive and survey-based, and its objective is practical, as the findings can be used to solve real-world issues. The statistical population includes the residents of Mahabad city, with a total of 168,393 individuals, and the sample size was determined to be 383 through Cochran's formula. Data collection was done using in-depth interviews and questionnaires. The questionnaire, based on a 5-point Likert scale, was validated with expert opinions. Reliability was assessed using composite reliability, with the reliability coefficient exceeding 0.7, indicating high reliability. To analyze the data, the normality of the data was checked using the Kolmogorov-Smirnov test, and after confirming the normality, Pearson correlation and second-order confirmatory factor analysis were employed. All calculations were performed using SPSS and Amos software.<br />Findings and Discussion: Second-order factor analysis reveals that all factors of place attachment have factor loadings greater than 0.4 and are statistically significant at the 95% confidence level. The social dimension has the highest influence on place attachment in terms of urban quality of life in Mahabad, with a factor loading of 0.89. This is followed by the environmental-spatial dimension with a factor loading of 0.81 and the cognitive-perceptual dimension with a factor loading of 0.75. Among the sub-indices of social-cultural factors, social interaction has the highest influence with a factor loading of 0.95, while participation has the lowest with a factor loading of 0.79. Therefore, greater attention should be paid to the participation sub-index to improve urban quality of life. In the environmental-spatial dimension, accessibility has the highest influence with a factor loading of 0.88, while shape has the lowest with a factor loading of 0.68. In the cognitive-perceptual dimension, identity has the highest influence with a factor loading of 0.89, and readability has the lowest with a factor loading of 0.63. Therefore, more attention should be given to readability and participation sub-indices to improve urban quality of life. The final structural model shows that the social-cultural dimension has the greatest influence on place attachment and urban quality of life in Mahabad.<br />Conclusion: The findings of the research showed that the socio-cultural dimensions have the greatest impact on creating place attachment in relation to improving the quality of urban life in Mahabad city. The least influence was observed in the cognitive-perceptual dimension. Therefore, all the dimensions examined have an impact on the formation of place attachment in relation to improving the urban quality of life for the residents of Mahabad city. Consequently, creating place attachment in Mahabad for achieving a better quality of life faces socio-cultural, security, semantic, visual aesthetics, identity, spatial, environmental, and functional challenges. Special attention must be given to the interaction between humans and their environment, and all components should be prioritized to foster and strengthen place attachment, which in turn leads to the enhancement of life quality and urban quality of life.<br />  <strong>پیشینه و هدف:</strong> مطالعات متعددی دلبستگی به‌مکان را به‌عنوان عاملی مؤثر بر تجربه زیسته و کیفیت زندگی در محیط‌های شهری بررسی کرده‌اند. این مطالعات بیشتر بر شناسایی مؤلفه‌های دلبستگی (مانند هویت، وابستگی و تعهد مکانی) و عوامل مؤثر بر آن (نظیر تعاملات اجتماعی و ویژگی‌های محیطی) تمرکز داشته‌اند. با این حال، اغلب این پژوهش‌ها به‌صورت نظری یا در مقیاس‌های کلی انجام شده‌اند و بررسی‌های تجربی که به‌صورت مشخص رابطه دلبستگی مکانی با کیفیت زندگی را در بافت‌های شهری خاص تحلیل کرده باشند، محدودند. به‌ویژه در شهرهای کوچک و متوسط با زمینه‌های فرهنگی خاص مانند مهاباد، این ارتباط کمتر به‌صورت داده‌محور مطالعه شده است. از این‌رو، خلأ پژوهشی مشخصی در تحلیل تأثیر دلبستگی به‌مکان بر کیفیت زندگی در چنین بافت‌هایی وجود دارد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین نحوه اثرگذاری دلبستگی مکانی بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی در شهر مهاباد است. هدف این تحقیق، ارزیابی تجربی این رابطه و شناسایی مؤلفه‌هایی از دلبستگی است که بیشترین نقش را در ارتقاء کیفیت زندگی ساکنان ایفا می‌کنند.<br /><strong>روش‌شناسی:</strong> این پژوهش از نوع توصیفی و مبتنی بر پیمایش است و هدف آن کاربردی است؛ زیرا یافته‌های آن می‌تواند برای حل مسائل واقعی مورد استفاده قرار گیرد. جامعه آماری شامل ساکنان شهر مهاباد با جمعیتی بالغ بر 393/168 نفر است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 383 نفر تعیین شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و پرسش‌نامه گردآوری شدند. پرسش‌نامه بر اساس طیف لیکرت 5 درجه‌ای طراحی شده و روایی آن از طریق نظرات خبرگان تأیید شده است. پایایی پرسش‌نامه نیز با استفاده از ضریب پایایی ترکیبی سنجیده شد که مقدار آن بالاتر از 0.7 بوده و نشان‌دهنده پایایی بالا است. برای تحلیل داده‌ها، ابتدا نرمال بودن داده‌ها با آزمون کولموگروف-اسمیرنوف بررسی شد و پس از تأیید نرمال بودن، از همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم استفاده شد. تمامی تحلیل‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و Amos انجام گرفت.<br /><strong>یافته‌ها و بحث:</strong> تحلیل عاملی مرتبه دوم نشان داد که تمامی عوامل مرتبط با دلبستگی به مکان دارای بار عاملی بالاتر از 4/0 هستند و در سطح اطمینان 95 درصد معنادارند. در میان ابعاد مختلف، بعد اجتماعی-فرهنگی بیشترین تأثیر را بر دلبستگی به مکان در ارتباط با کیفیت زندگی شهری در مهاباد دارد. پس از آن، بعد محیطی-فضایی و سپس بعد ادراکی-شناختی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در میان زیرشاخص‌های عوامل اجتماعی-فرهنگی، تعاملات اجتماعی بیشترین تأثیر را داشته و مشارکت کمترین تأثیر را نشان داده است؛ بنابراین لازم است برای بهبود کیفیت زندگی شهری توجه بیشتری به شاخص مشارکت شود. در بُعد محیطی-فضایی، دسترسی‌پذیری بیشترین و فرم کالبدی کمترین تأثیر را داشته است. در بُعد ادراکی-شناختی نیز، هویت بیشترین و خوانایی کمترین تأثیر را داشته‌اند. بنابراین، شاخص‌های خوانایی و مشارکت نیازمند توجه بیشتر برای ارتقای کیفیت زندگی شهری هستند. مدل ساختاری نهایی نشان داد که بعد اجتماعی-فرهنگی بیشترین نقش را در دلبستگی به مکان و کیفیت زندگی شهری در مهاباد ایفا می‌کند.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های پژوهش نشان داد که ابعاد اجتماعی-فرهنگی بیشترین تأثیر را در ایجاد دلبستگی به مکان در ارتباط با بهبود کیفیت زندگی شهری در شهر مهاباد دارند. کمترین تأثیر مربوط به بعد ادراکی-شناختی است. در مجموع، همه ابعاد بررسی‌شده بر شکل‌گیری دلبستگی به مکان در راستای بهبود کیفیت زندگی شهری ساکنان مهاباد تأثیرگذارند. بنابراین، ایجاد دلبستگی به مکان در این شهر با چالش‌هایی در حوزه‌های اجتماعی-فرهنگی، امنیتی، معنایی، زیبایی‌شناسی بصری، هویت، فضایی، محیطی و عملکردی مواجه است. توجه ویژه به تعامل انسان با محیط و اولویت‌بندی تمامی مؤلفه‌ها می‌تواند زمینه‌ساز تقویت دلبستگی به مکان و در نتیجه ارتقای کیفیت زندگی فردی و شهری باشد.<br />  https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104164_ad9f8d512e541ff6cbbc5ad1217b7f15.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Explaining Future Scenarios of Water Security in Newly Founded Cities (Case study: New City of Pardis, Tehran) تبیین سناریوهای فراروی امنیت آب در شهرهای نوبنیاد (مورد مطالعه؛ شهر جدید پردیس، تهران) 94 109 104304 10.48308/sdge.2024.232752.1145 FA مراد کاویانی راد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0001-8329-8444 مهسا تاتاری گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0006-0729-6328 زکیه آفتابی گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-1863-2773 Journal Article 2023 08 15 Background and Purpose: Today, the world faces to widespread and growing challenges in the area of water security. Precipitation patterns in different parts of the world are changing, alternating between drought and flood; groundwater levels are declining, and pollution of water resources is adding to water security issues. The increasing population growth in cities and the subsequent increase in problems and issues arising from urbanization in broad economic, social, cultural, and environmental dimensions, the need to create and use urban management platforms with a strategic approach has arisen. Iran has new cities with attraction of population overflow function have been defined and implemented for a large number of metropolitan cities in the country. The newly founded city of Pardis, which was built as a population overflow for the Tehran metropolis, is located 30 kilometers east of Tehran. This city has no suitable alternative in terms of geomorphology and faces numerous environmental problems, including water shortages and the entry of urban, industrial, and agricultural wastewater into natural waterways. Considering the possibility of this city expanding in the future, the water issue seems to be important in it. The main question is what are the scenarios for the water security of the new city of Pardis? Methodology: The present study is of an applied nature. The required data were collected through library and survey methods and examined and analyzed using Micmac and Scenario Wizard software. In the present study, first, by referring to library resources, the most important factors affecting the water security of the new city of Pardis were identified and their accuracy was checked through interviews with experts. In the next stage, a researcher-made questionnaire was prepared in the form of an impact analysis matrix and the degree of relationship between the variables and the relevant field was identified by experts in Micmac software. With a view to the identified factors, a total of 25 cases were considered for 6 key variables. Based on the key variables and their different cases, another researcher-made questionnaire was designed in a cross-sectional manner and provided to the research statistical population. The research statistical population includes 28 experts active in water security studies who were selected using a purposive sampling method. The completed questionnaires were entered into the Scenario Wizard software through the Ensemble command, and a portfolio of scenarios for the water security of the new city of Pardis was identified, and scenarios with strong compatibility were analyzed and simulated in the Vensim software. Findings and Discussion: Citizens' distrust of political actors at the local, regional, and national levels, increased feelings of discrimination, increased local competition for access to water resources, increased power relations in the form of conflict and conflict, increased migration to the city of Pardis, and inefficiency of water management were identified as key variables. Key variables were defined in the form of different states and scenarios for water security were developed. Therefore, the water security situation of the new city of Pardis was expressed as a critical situation with 22.22%. Conclusion: Iran, 85% of which has an arid and semi-arid climate, has been facing water shortages in recent years due to rapid population growth and improper spatial distribution, urbanization, climate change, successive droughts, desertification and air pollution, decreasing groundwater levels, and overall water scarcity. The new city of Pardis, located in Iran and east of Tehran province, was built with the aim of absorbing the population overflow of Tehran province, which is facing a water crisis in a number of its phases. The scenario design for six key variables and the output of the Scenario Wizard software showed that the current water security situation in the new city of Pardis is critical, and three solutions of containment, interaction, and coexistence were proposed to solve the crisis facing the water security of the new city of Pardis.   <strong>پیشینه و هدف:</strong> جهان امروز با چالش‌های فزاینده‌ای در حوزه امنیت آب مواجه است. الگوهای بارش در نقاط مختلف جهان در حال تغییر است. سطح آب‌های زیرزمینی در حال کاهش است و آلودگی منابع آب به مسائل امنیت آب افزوده است. با افزایش روزافزون جمعیت در شهرها و به دنبال آن افزایش مشکلات و مسائل ناشی از شهرنشینی در ابعاد گسترده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی، لزوم ایجاد و استفاده از پلتفرم‌های مدیریت شهری با رویکرد استراتژیک مطرح شده است. ایران نیز از جمله کشورهایی است که شهرهای جدید با عملکرد جذب سرریز جمعیت برای تعداد زیادی از کلان‌شهرهای آن تعریف و اجرا شده‌اند. شهر تازه تأسیس پردیس به عنوان جاذب سرریز جمعیت کلان‌شهر تهران، در 30 کیلومتری شرق تهران واقع شده است. این شهر  از نظر ژئومورفولوژی در جایگاه مناسبی واقع نیست و با مشکلات زیست‌محیطی متعددی از جمله کمبود آب و ورود فاضلاب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی به آبراه‌های طبیعی مواجه است. با توجه به احتمال گسترش این شهر در آینده، به نظر می‌رسد مسئله آب در آن اهمیت بسزایی داشته باشد. سوال مطرح این است که سناریوهای فراروی  امنیت آب شهر جدید پردیس چیست؟ <strong>روش‌شناسی:</strong> پژوهش حاضر از نوع کاربردی است. داده‌های مورد نیاز با روش کتابخانه‌ای و پیمایشی جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزارهای Micmac و Scenario Wizard بررسی و تحلیل شدند. در پژوهش حاضر، ابتدا با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر امنیت آب شهر جدید پردیس شناسایی و صحت آنها از طریق مصاحبه با خبرگان بررسی شد. در مرحله بعد، پرسشنامه‌ محقق‌ساخته در قالب ماتریس تحلیل اثرات تنظیم و میزان ارتباط بین متغیرها و حوزه مربوطه توسط خبرگان در نرم‌افزار Micmac شناسایی شد. با توجه به عوامل شناسایی‌شده، در مجموع 25 حالت برای 6 متغیر کلیدی در نظر گرفته شد. بر اساس متغیرهای کلیدی و حالت‌های مختلف آنها، پرسشنامه محقق‌ساخته دیگری به صورت متقاطع کلیدی طراحی و در اختیار جامعه آماری پژوهش قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل 28 نفر از متخصصان فعال در مطالعات امنیت آب است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. پرسشنامه‌های تکمیل‌شده از طریق دستور Ensemble وارد نرم‌افزار Scenario Wizard شدند و سبد سناریوهای قوی برای امنیت آب شهر جدید پردیس شناسایی و سناریوهای با سازگاری قوی در نرم‌افزار Vensim تحلیل و شبیه‌سازی شدند. <strong>یافته‌ها و بحث:</strong> متغیرهایِ بی‌اعتمادی شهروندان به بازیگران سیاسی در سطوح محلی، منطقه‌ای و ملی، افزایش احساس تبعیض، افزایش رقابت محلی برای دسترسی به منابع آب، افزایش روابط قدرت در قالب تضاد و درگیری، افزایش مهاجرت به شهر پردیس و ناکارآمدی مدیریت منابع آب به عنوان متغیرهای کلیدی شناسایی شدند. متغیرهای کلیدی در قالب حالت‌های مختلف تعریف و سناریوهای احتمالی تدوین شد. بنابراین، سناریو فراروی امنیت آب در شهر جدید پردیس با 22/22 درصد بحرانی مشخص شد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> ۸۵ درصد از کشور ایران دارای آب و هوای خشک و نیمه‌خشک است. طی سال‌های اخیر به دلیل رشد سریع جمعیت و توزیع نامناسب فضایی، شهرنشینی، تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های متوالی، بیابان‌زایی و آلودگی هوا، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی کاهش یافته و به‌طورکلی با کمبود آب مواجه بوده است. شهر جدید پردیس، واقع در ایران و شرق استان تهران، با هدف جذب سرریز جمعیت استان تهران که طی سال‌های اخیر با بحران آب مواجه است، ساخته شده است. طراحی سناریو برای شش متغیر کلیدی و خروجی نرم‌افزار سناریو ویزارد نشان داد که وضعیت آینده امنیت آب در شهر جدید پردیس بحرانی است و سه راهکار مهار، تعامل و همزیستی برای حل بحران پیش روی امنیت آب شهر جدید پردیس پیشنهاد شد.   https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104304_19ae33d1be74cf2551be71090a3717fb.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Review of Regional Inequalities in Development of Health services(Case Study: Counties of Tehran Province) بررسی نابرابری‌های ناحیه‌ای در توسعه خدمات بهداشتی- درمانی (مورد مطالعه: شهرستان‌های استان تهران) 110 127 103935 10.48308/sdge.2023.232255.1133 FA حمیدرضا رخشانی نسب گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0009-0003-1041-0281 محمد حنیف ختار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0009-0004-3197-5123 مجتبی سلیمانی دامنه گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0000-0002-1556-2992 Journal Article 2023 07 05 Background and Purpose: In the contemporary world, regional disparities are widespread and expanding phenomena and are the focus of spatial planning. One of the issues emphasized in this planning is the balanced distribution of healthcare services at all spatial levels.  The issue of equality in the proper distribution of these services and its impact on the quantity and quality of people's health has challenged the policy makers, and it is necessary to adopt specific policies to increase the amount of health and how to distribute health services. As a center with facilities, Tehran province attracts a large population every year; in the meantime, Tehran County does not attract the migrant population, but they are mostly drawn to the peripheral counties. This means that some marginal cities do not meet the needs of the health services of the population. Considering this importance, the purpose of the present research is to investigate the differences between the Counties of Tehran province in this regard and the reasons for it.<br />Methodology: The current research is descriptive and analytical, based on its practical purpose and method. In this research, the required information and data have been extracted from the library method and document study. In this way, first, using library information (books, articles, documents, etc.), the section related to the introduction, theoretical foundations, and background of the research was written, and in this regard, the information related to the indicators, through the relevant statistical yearbook, was collected. This information was first normalized and weighted using the Shannon entropy technique. In the next stage, using Mabak's decision-making technique, the Counties of Tehran province were ranked in terms of health services, and in the last stage, according to the situation of each county, the cause and reason of these inequalities were discussed.<br />Findings and Discussion: Among the Counties of Tehran province in terms of the distribution of health and medical services, there are many differences such that Tehran County with -123.54 is in the first place, Shemiranat is in the second place with -123.72, Firouz Koh is in the third place. With -125.26, they are ranked third and at the advanced level. Varamin County with -126/87 in fourth place, Damavand with 126/99 in fifth place, Ray with -127/05 in sixth place, Pakdasht with -127.39 in seventh place, Shahryar with -127.55 in eighth place. Pardis with -127.56 in the ninth place and Pishva with 127.81 in the tenth place, and at the semi-developed level, and finally the Counties of Rabat Karim, Baharestan, Qarchak, Islamshahr, Mallard, and Quds. The values of -127.83, -127.93, -128, -128.2, -128.18, and -128.22 were ranked 11 to 16 and in the undeveloped level. Due to being the center and the capital County of Tehran, it has all the facilities including health and treatment (sufficient specialist doctors, well-equipped hospitals with enough beds).<br />Conclusion: The reason for Tehran County availability of health and medical services is its convenient political location, being the capital, the center, and the serious attention of the authorities to this category, which has made it possible to provide health and medical services in this city in proportion to the population and even more than that and, its population and even from the surrounding (center and south of the country) come to this Countie to benefit from the appropriate services. On the other hand, Counties such as Shemiranat, Firouz Koh, Damavand, Varamin and Ray, despite their not so sensitive location, due to their large population, have been able to provide the necessary medical services according to the population, and from facilities such as multi-bed hospitals, emergency rooms, etc. suitable doctors, sufficient and expert doctors, etc. to benefit. On the other hand, cities such as Islamshahr, Mallard and Pishwa lack hospitals and necessary facilities such as specialist doctors, MRI, CT scan, etc. In such a way that the population goes to the surrounding Counties, such as Tehran, to meet their medical needs. The results of the research can help national officials and planners in the matter of balanced distribution of these services in favor of deprived cities.<br />  <strong>پیشینه و هدف:</strong> در جهان معاصر نابرابری‌های منطقه‌ای پدیده‌ای فراگیر و رو به گسترش و مورد توجه برنامه‌ریزی فضایی هستند. یکی از موضوعات مورد تأکید این برنامه­ریزی، توزیع متعادل خدمات بهداشت و درمان در همه سطوح فضایی است. موضوع برابری در توزیع مناسب این خدمات و اثرگذاری آن بر کمیت و کیفیت تندرستی مردم، سیاست­گذاران را به چالش کشیده و اتخاذ سیاست‌های مشخص برای افزایش میزان سلامت و چگونگی توزیع خدمات بهداشتی ضروری است. استان تهران به عنوان مرکز دارای امکانات، سالانه جمعیت زیادی را جذب خود می­­کند. در این میان شهرستان تهران، جمعیت مهاجر را در خود جذب نمی­کند بلکه بیشتر  به شهرستان­های حاشیه کشیده می­شوند که سبب می شود برخی از شهرستان­های حاشیه­ای، جوابگوی نیازهای خدمات بهداشتی-درمانی جمعیت  نباشند. با توجه به این مهم، هدف پژوهش، بررسی تفاوت­های بین شهرستان­های استان تهران در این زمینه و علت و چرایی آن است.<br />روش‌شناسی: پژوهش حاضر بر اساس هدف کاربردی و روش انجام آن توصیفی تحلیلی است. در این پژوهش اطلاعات و داده‌های مورد نیاز از روش کتابخانه‌ای و مطالعه اسنادی استخراج گردیده است. به این صورت که ابتدا با استفاده از اطلاعات کتابخانه­ای (کتب، مقالات، اسناد و ....)، بخش مربوط به مقدمه، مبانی نظری و پیشینه پژوهش نوشته شد و در این راستا اطلاعات مربوط به شاخص­ها، از طریق سالنامه آماری مربوطه جمع­آوری شده است. این اطلاعات ابتدا نرمال­سازی و با استفاده از تکنیک آنتروپی شانون وزن­دهی شد. در مرحله بعد با استفاده از تکنیک تصمیم­گیری ماباک، شهرستان­های استان تهران از نظر خدمات بهداشتی و درمانی رتبه­بندی شدند و در مرحله آخر با توجه به وضعیت هریک از شهرستان­ها، به علت و چرایی این نابرابری­ها پرداخته شد.<br /><strong>یافته‌ها و بحث:</strong> بین شهرستان­های استان تهران از نظر توزیع خدمات بهداشتی و درمانی، تفاوت­های زیادی وجود دارد به گونه­ای که شهرستان تهران با مقدار 54/123- در رتبه اول، شمیرانات با 72/123-در رتبه دوم، فیروز کوه با 26/125- در رتبه سوم و در سطح توسعه یافته قرار گرفته­اند. شهرستان ورامین با مقدار 87/126- در رتبه چهارم، دماوند با 99/126- دررتبه پنجم، ری با 05/127- در رتبه ششم، پاکدشت با 39/127- در رتبه هفتم، شهریار با 55/127- در رتبه هشتم، پردیس با 56/127- در رتبه نهم و پیشوا با مقدار 81/127- در رتبه دهم و در سطح نیمه توسعه­یافته رتبه­بندی شدند و نهایتاً شهرستان­های رباط کریم، بهارستان، قرچک، اسلامشهر، ملارد و قدس به ترتیب با مقدارهای، 83/127-، 93/127-، 128-، 2/128-، 18/128- و 22/128- در رتبه 11 تا 16 و در سطح توسعه نیافته قرار گرفتند. شهرستان تهران به علت مرکز و پایتخت بودن، تمامی امکانات از جمله بهداشتی و درمانی (پزشکان متخصص کافی، بیمارستان­های مجهز و با تخت کافی را به طور کامل در اختیار دارد به همین دلیل از نظر خدمات بهداشتی و درمانی  توسعه یافته هستند.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong> دلیل برخوداری شهرستان تهران از خدمات بهداشتی و درمانی، موقعیت مناسب سیاسی، پایتخت، مرکز بودن و توجه جدی مسئولین امر به این مقوله است که باعث شده متناسب با جمعیت و حتی بیشتر از آن، خدمات بهداشتی و درمانی در این شهرستان فراهم شود و جمعیت آن و حتی از پیرامون (مرکز و جنوب کشور) جهت بهره­مندی از خدمات مناسب به این شهرستان مراجعه کنند. از طرفی دیگر شهرستان­هایی مانند شمیرانات، فیروز کوه، دماوند و ورامین و ری با وجود موقعیت نه چندان حساس، به دلیل جمعیت زیاد توانسته­اند متناسب با جمعیت خدمات درمانی لازم را فراهم کنند و از امکاناتی مانند بیمارستان چند تختخواب، اورژانس­های مناسب، پزشکان کافی و متخصص و ... بهره­مند شوند. در  مقابل شهرستان­هایی مانند اسلامشهر، ملارد و پیشوا، فاقد بیمارستان و امکانات لازم مثل پزشک متخصص، ام.آر.آی، سی تی اسکن و ... هستند. به گونه­ای که جمعیت برای رفع نیازهای درمانی خود به شهرستان اطراف و برخوردار از جمله تهران مراجعه می­کنند. نتایج پژوهش، می تواند مسئولین و برنامه‌ریزان کشوری را در امر توزیع متعادل این خدمات به نفع شهرستان‌های محروم یاری رساند.<br />  https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_103935_d66bb06fd6cb0183e4322963cae20789.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 The Effects of Smart Growth on Urban Livability (Region 22, Tehran Metropolitan Area) اثرات رشد هوشمند بر زیست پذیری شهری ( منطقه 22 کلانشهر تهران) 111 127 104079 10.48308/sdge.2023.233550.1161 FA مینا خندان گروه شهرسازی، واحد رودهن، دانشگاه ازاد اسلامی، رودهن، ایران 0000-0002-5804-6402 نوبخت سبحانی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-1052-0822 احسان قربانی گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0009-0003-4125-9844 Journal Article 2023 10 30 Background and Purpos: The establishment of Region 22 in the early 1990s led to urban growth away from the center and linear development towards the west of Tehran. Over time, this area shifted towards urban sprawl and distancing from the center. The increase in population growth and the desire for residential space altered the growth pattern of the region; however, the principles of smart urban growth were overlooked. This resulted in the construction of high-rise buildings without appropriate land-use planning and diversification that supports social viability, that, the unconsidered urban pattern and the vast urban fabric have exacerbated the issues in Region 22. The aim of this study is to analyze the effects of smart growth on urban sustainability in Region 22 of Tehran<br />Methodology: This research is applied in nature and descriptive-analytical based on data collection. The research is divided into two phases. In the first phase, a review of the theoretical foundations and previous studies identified the dimensions and indicators of smart urban growth and their qualitative impact and importance on the area's sustainability, categorized into five groups with 38 distinct indicators. In the second phase, the DEMATEL technique based on the DANP (Decision-Making and Network Process) was used to examine the intensity of the relationships between the dimensions and indicators of smart urban growth. In this context, the interconnections and weights of the dimensions and indicators were determined through a survey of 30 urban experts and managers familiar with smart urban growth, using purposive sampling.<br />Findings and Discussion: The findings indicate that the managerial dimension, with a score of 0.043, is one of the most influential criteria for improving the sustainability of Region 22 in Tehran. Smart management is essential for optimal use of vacant lands and reducing challenges. Economic performance is also significantly influenced by management, contributing to better living conditions for residents and fostering sustainable growth. Social factors, such as social class mixing and population control, play a vital role in sustainability. Moreover, the spatial quality of the region, affected by economic and social issues, impacts residents’ satisfaction and quality of life. Environmental problems, including air pollution and climate change, require special attention and planning for smart urban growth. The development of green spaces and parks is recognized as a key factor in enhancing residents' quality of life, helping to reduce pollution and increase public satisfaction. Ultimately, coordination among economic, social, and spatial dimensions is essential for improving quality of life and sustainability in this area.<br />Conclusion: Smart urban growth, as a modern model of sustainable development, can enhance targeted management and planning across various spatial, economic, social, and environmental dimensions. This approach plays a crucial role in preventing unchecked urban expansion and improving social welfare and the environment. Research shows that managerial and environmental dimensions are key factors in smart urban growth. In the economic dimension, business diversity and varied housing types are recognized as among the most influential indicators. Socially, class mixing and balanced population density distribution are significant. Environmentally, the development of green spaces and pollution reduction are among the most important indicators. Additionally, unified urban management and optimal land use are also critically important. Ultimately, from the experts' perspective, spatial, social, and environmental dimensions are prioritized for enhancing social sustainability in the region. Consequently, proper management and spatial integration can play a significant role in improving the situation of Region 22 in line with the smart urban growth model, contributing to urban sustainability in terms of economic, social, and environmental aspects, and moving towards sustainable development.<br />  <strong>پیشینه و هدف:</strong> ایجاد منطقه 22 در اوایل دهه 70 موجب رشد شهری دور از مرکز و توسعه خطی به سمت غرب تهران شد. با گذشت زمان، این منطقه به سمت پراکنده‌رویی و فاصله گرفتن از مرکز حرکت کرد. افزایش نرخ جمعیت و تمایل به سکونت تغییراتی در الگوی رشد منطقه ایجاد کرد، اما اصول رشد هوشمند شهری نادیده گرفته شد. این امر منجر به ساخت و ساز برج‌ها و ساختمان‌های بلندمرتبه بدون رعایت برنامه‌ریزی مناسب کاربری اراضی و تنوع‌سازی در زیست‌پذیری اجتماعی شده که الگوی نااندیشیده و گستردگی بافت شهری مشکلات منطقه 22 را تشدید کرده است. هدف این پژوهش تحلیل اثرات رشد هوشمند بر زیست پذیری شهری در منطقه 22 کلانشهر تهران بوده است<br /><strong>روش­شناسی:</strong> این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و بر حسب گردآوری داده ها از نوع توصیفی-تحلیلی می­باشد. این پژوهش از دو مرحله تشکیل شده است. در مرحله اول با بررسی مبانی نظری و پیشینه تحقیق به شناسایی ابعاد و شاخص های رشد هوشمند شهری و تاثیر و میزان اهمیت آنها بر زیست پذیری منطقه به صورت کیفی در 5گروه و 38شاخص مجزا مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله دوم با استفاده از تکنیک دیمتل مبتنی بر فرایند تحلیل شبکه دنپ (DANP) به بررسی شدت ارتباطات بین ابعاد و شاخص های رشد هوشمند شهری پرداخته شد. در همین راستا، ارتباط متقابل و اوزان ابعاد و شاخص ها با نظرسنجی 30 نفر از خبرگان و مدیران شهری (متخصصان که آشنایی کافی با رشد هوشمند شهری داشتند) به صورت نمونه گیری هدفمند مشخص شد.<br /><strong>یافته</strong>‌<strong>ها و بحث:</strong> نتایج پژوهش نشان می‌دهند که بُعد مدیریتی با کسب امتیاز43 0/0 یکی از اثرگذارترین معیارها در بهبود زیست‌پذیری منطقه 22 کلان‌شهر تهران است. این مدیریت هوشمند، به منظور استفاده بهینه از اراضی خالی و کاهش چالش‌ها، ضروری است. عملکرد اقتصادی نیز به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر مدیریت قرار دارد و می‌تواند به بهبود شرایط زندگی شهروندان و ایجاد رشد پایدار کمک کند. عوامل اجتماعی، مانند اختلاط طبقات اجتماعی و کنترل جمعیت، نقش مهمی در زیست‌پذیری دارند. همچنین، کیفیت کالبدی منطقه که متاثر از مسائل اقتصادی و اجتماعی است، بر رضایت ساکنان و کیفیت زندگی آن‌ها تأثیر می‌گذارد. مشکلات زیست‌محیطی، از جمله آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی، نیازمند توجه ویژه و برنامه‌ریزی برای رشد هوشمند شهری هستند. توسعه فضای سبز و پارک‌ها به‌عنوان عوامل کلیدی در بهبود کیفیت زندگی ساکنان شناخته شده‌اند و می‌توانند به کاهش آلودگی و افزایش رضایت عمومی کمک کنند. در نهایت، هماهنگی بین ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی برای بهبود کیفیت زندگی و زیست‌پذیری در این منطقه ضروری است.<br /><strong>نتیجه</strong>‌<strong>گیری:</strong> پژوهش‌ها نشان می‌دهند که بعد مدیریتی و زیست‌محیطی از عوامل کلیدی در رشد هوشمند شهری هستند. در بعد اقتصادی، تنوع کسب‌وکار و مسکن متنوع جز اثرگذارترین شاخص‌ها شناخته شده‌اند. از نظر اجتماعی، اختلاط طبقات و توزیع متعادل تراکم جمعیت اهمیت دارند. در بعد زیست‌محیطی، توسعه فضاهای سبز و کاهش آلودگی از مهم‌ترین شاخص‌ها محسوب می‌شوند. همچنین، مدیریت واحد شهری و استفاده بهینه از اراضی نیز بسیار حائز اهمیت است. در نهایت، ابعاد کالبدی، اجتماعی و زیست‌محیطی از دیدگاه خبرگان، برای افزایش زیست‌پذیری اجتماعی در منطقه دارای اولویت هستند. در نتیجه با مدیریت مناسب و یکپارچه سازی فضایی برای بهبود وضعیت گسترش منطقه 22 در راستای الگوی رشد هوشمند شهری می تواند نقش مهمی در زیست پذیری شهرها از لحاظ اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی ایفا کند و به سمت توسعه پایدار حرکت کند. https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104079_dd1df0c6001b4ec661e7c4685c27dd7a.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی 2476-5805 7 12 2025 03 21 Meta-Analysis of Physical Indicators Affecting Walking and Social Interactions in City Streets فراتحلیل شاخص‌های کالبدی تاثیرگذار بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی در خیابان‌های شهری 128 142 104978 10.48308/sdge.2024.236635.1212 FA زهرا طهماسب نیا گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0009-0009-8978-780X ابوالفضل دهقان منگابادی گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0002-5536-9353 سارا دادپور گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0002-9628-9202 Journal Article 2024 09 01 Background and Purpose: Streets are recognized as vital public spaces that play a basic role in shaping social, economic, and cultural life. Beyond transportation corridors or venues for physical exercise, streets function as dynamic social arenas that foster interpersonal interactions, strengthen community bonds, and cultivate a sense of belonging among city residents. Walking along urban streets contributes to physical and mental well-being, enhances social cohesion, and supports local economic vitality. Many urban streets lack the essential physical qualities required to encourage walking and social engagement, which undermines their potential as vibrant public spaces. The primary objective of this research is to identify the physical indicators that effectively promote walking and social interactions on urban streets and to propose practical solutions for improving their physical structure. By addressing these issues, the study aims to provide urban planners, designers, and policymakers with evidence-based guidelines to enhance street environments, improving overall urban quality of life. The central research questions guiding this study are: Which physical indicators significantly influence the increase of walking and social interactions on urban streets? What are the most effective strategies to improve the physical structure of streets to support these outcomes?<br />Methodology: This qualitative study employs a meta-analytic approach to review and synthesize findings from prior research systematically. The population of interest includes scientific articles and research papers on walking, social interactions, and physical indicators of urban streets, published between 2011 and 2024. Purposeful sampling was conducted based on specific inclusion and exclusion criteria to ensure the selection of high-quality studies. Data collection involved a thorough examination of documents and scientific texts, which were subsequently coded and categorized using content analysis techniques. Searches were conducted across reputable domestic and international databases such as Web of Science, Google Scholar, ScienceDirect, and Magiran, using keywords including "physical environment," "walking," and "social interactions." The selection process was guided by ten quality indicators, including clarity of research objectives, methodological rigor, accuracy of data analysis, and research significance. Ultimately, 44 high-quality sources were selected for meta-analysis.<br />Findings and Discussion: The meta-analysis reveals that multiple physical indicators substantially influence walking and social interactions on urban streets. The key indicators identified are: Legibility and Accessibility; Land Use Diversity; Sidewalk Quality; Aesthetics; Order and Cleanliness. These findings are consistent with previous literature and underscore the pivotal role of physical street design in fostering active and socially vibrant urban environments. The interplay among these indicators creates a synergistic effect, amplifying their impacts on pedestrian behavior and social life. These findings are consistent with the existing literature and emphasize the pivotal role of physical street design in creating active and vibrant urban environments. The interaction among these indicators produces a synergistic effect that amplifies their impacts on pedestrian behavior and social life.<br />Conclusion: It can be concluded that physical street environment indicators play a key role in encouraging people to walk more and increasing opportunities for social interactions. The indicators include the beauty and attractiveness of the space, traffic safety and security, accessibility and legibility of pathways, and connectivity and continuity of routes, which directly or indirectly influence each other. Improving these key components can enhance the quality of the urban environment, promote individuals’ physical and mental health, and contribute to sustainable urban development as well as the overall improvement of citizens’ quality of life. Furthermore, this study emphasizes that street design should ensure that all segments of society, regardless of age, gender, or physical ability, feel comfortable and safe, enabling them to easily access public spaces and engage in social interactions. Finally, it is recommended that urban designers and planners prioritize these physical environment indicators in the design and improvement of urban streets. Specific strategies include the following: The design of wide, comfortable, and accessible sidewalks furnished with suitable street furniture and shading elements to increase pedestrian; Encouraging mixed land uses along the streets to increase diversity, attract different user groups, and maintain street vitality throughout the day; Enhancing safety through improved lighting, increased presence of security personnel, and traffic calming measures to create safe environments for all users; The inclusion of green spaces, landscaping, and aesthetically pleasing architectural features to establish enjoyable and visually attractive street environments; Incorporating green spaces, landscaping, and attractive architectural elements to create pleasant and appealing streetscapes; and improving legibility through clear signage and wayfinding systems to facilitate navigation and accessibility.<br /><strong> </strong><br /><strong> </strong> <strong>پیشینه و هدف:</strong> خیابان‌ها به عنوان فضاهای عمومی مهمی  شناخته می‌شوند که نقش اساسی در شکل‌دهی به زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارند. خیابان‌ها فراتر از مسیرهای حمل‌ونقل یا مکان‌هایی برای ورزش، به عنوان عرصه‌های پویا برای تعاملات، تقویت پیوندهای اجتماعی و پرورش حس تعلق میان ساکنان شهر عمل می‌کنند. پیاده‌روی در خیابان‌های شهری نه تنها به سلامت جسمی و روانی کمک می‌کند، بلکه انسجام اجتماعی را افزایش می دهد و از پویایی اقتصادی محلی حمایت می‌کند. بسیاری از خیابان‌های شهری فاقد ویژگی‌های فیزیکی ضروری برای تشویق به پیاده‌روی و تعامل اجتماعی هستند که این نکته پتانسیل آن‌ها را به عنوان فضاهای عمومی زنده کاهش می‌دهد. هدف اصلی این پژوهش شناسایی شاخص‌های فیزیکی است که به طور مؤثر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی در خیابان‌های شهری را ترویج و راه‌حل‌های عملی برای بهبود ساختار فیزیکی آن‌ها را ارایه می‌کنند. با پرداختن به این مسائل، این مطالعه قصد دارد به برنامه‌ریزان شهری، طراحان و سیاست‌گذاران، دستورالعمل‌های مبتنی بر شواهد ارائه دهد تا محیط‌های خیابانی را بهبود  و در نتیجه کیفیت کلی زندگی شهری را ارتقا بخشد. سؤالاتی  که این مطالعه را هدایت می‌کنند عبارتند از: کدام شاخص‌های فیزیکی به طور قابل توجهی بر افزایش پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی در خیابان‌های شهری تأثیر می‌گذارند؟ مؤثرترین راهکارها برای بهبود ساختار فیزیکی خیابان‌ها به منظور حمایت از این نتایج کدامند؟<br /><strong>روش‌شناسی:</strong> این مطالعه کیفی با رویکرد مروردامنه ای به صورت نظام‌مند به مرور و ترکیب یافته‌های پژوهش‌های پیشین می‌پردازد. جامعه مورد بررسی شامل مقالات و پژوهش‌های علمی مرتبط با پیاده‌روی، تعاملات اجتماعی و شاخص‌های فیزیکی خیابان‌های شهری است که بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ منتشر شده‌اند. نمونه‌گیری هدفمند بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص برای اطمینان از انتخاب مطالعات با کیفیت بالا انجام شد. جمع‌آوری داده‌ها از طریق بررسی دقیق اسناد و متون علمی صورت گرفت که سپس با استفاده از تکنیک‌های تحلیل محتوا کدگذاری و دسته‌بندی شدند. جستجوها در پایگاه‌های معتبر داخلی و بین‌المللی مانند وب آف ساینس، گوگل اسکالر، ساینس دایرکت و مگیران با استفاده از کلیدواژه‌هایی مانند «محیط فیزیکی»، «پیاده‌روی» و «تعاملات اجتماعی» انجام شد. فرآیند انتخاب مقالات با توجه به ده شاخص کیفیت از جمله وضوح اهداف پژوهش، دقت روش‌شناسی، صحت تحلیل داده‌ها و اهمیت پژوهش هدایت شد. در نهایت، 44 منبع با کیفیت انتخاب شدند.<br /><strong>یافته‌ها و بحث:</strong> یافته ها نشان می‌دهد که شاخص‌های فیزیکی متعددی به طور قابل توجهی بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی در خیابان‌های شهری تأثیر می‌گذارند. شاخص‌های کلیدی شناسایی شده عبارتند از: خوانایی و دسترسی‌پذیری: تنوع کاربری زمین؛ کیفیت پیاده‌رو؛ زیبایی‌شناسی؛ و نظم و پاکیزگی.  این یافته‌ها با ادبیات پیشین همخوانی دارند و بر نقش محوری طراحی فیزیکی خیابان را در ایجاد محیط‌های شهری فعال و اجتماعی پرجنب‌وجوش تأکید می‌کنند. تعامل میان این شاخص‌ها اثر هم‌افزایی ایجاد می‌کند که تأثیرات فردی آن‌ها بر رفتار عابران پیاده و زندگی اجتماعی را تقویت می‌کند.<br /><strong>نتیجه­گیری:</strong>  شاخص‌های محیط فیزیکی خیابان‌ها نقش کلیدی در تشویق مردم به پیاده‌روی بیشتر و افزایش فرصت‌های تعاملات اجتماعی دارند. شاخص‌ها شامل زیبایی و جذابیت فضا، امنیت و ایمنی ترافیکی، دسترسی و خوانایی معابر، و اتصال و پیوستگی مسیرها هستند که به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. بهبود این مولفه‌های مهم می‌تواند کیفیت محیط شهری را ارتقا دهد؛ سلامت جسمی و روانی افراد را بهبود بخشد و به توسعه پایدار شهری و افزایش کیفیت زندگی شهروندان کمک کند. علاوه بر این، پژوهش حاضر تأکید دارد که طراحی خیابان‌ها باید به گونه‌ای باشد که تمام اقشار جامعه، بدون توجه به سن، جنسیت و توانایی جسمی، احساس راحتی و امنیت کنند و بتوانند در فضاهای عمومی حضور یابند و تعاملات اجتماعی را تجربه کنند. در نهایت، توصیه می‌شود که طراحان و برنامه‌ریزان شهری این شاخص‌های فضای فیزیکی را در طراحی و بهبود خیابان‌های شهری در اولویت قرار دهند. راهکارهای مشخص شامل موارد زیر است: طراحی پیاده‌روهای پهن و قابل دسترس مجهز به مبلمان شهری مناسب و سایه‌بان برای افزایش راحتی عابران پیاده؛ تشویق به کاربری‌های ترکیبی در طول خیابان‌ها برای افزایش تنوع، جذب گروه‌های مختلف کاربران و حفظ پویایی خیابان در طول روز؛ ارتقاء ایمنی از طریق بهبود روشنایی، افزایش حضور نیروهای امنیتی و اقدامات کاهش سرعت ترافیک به منظور ایجاد محیط‌های امن برای همه کاربران؛ گنجاندن فضاهای سبز، محوطه‌سازی و عناصر معماری زیبا برای ایجاد مناظر خیابانی دلپذیر و جذاب؛ اطمینان از نگهداری منظم، پاکیزگی و حذف موانع برای حفظ محیطی منظم و دلپذیر برای عابران پیاده؛ و بهبود خوانایی از طریق علائم واضح و سیستم‌های راهنما برای تسهیل جهت‌یابی و دسترسی‌پذیری. https://egsdejournal.sbu.ac.ir/article_104978_419af05350a960dc3b7a2c33be433f77.pdf