تحولات شتابان سامانههای طبیعی و سرزمینی در دهههای اخیر، مرز میان "تغییرپذیری طبیعی" و "تغییرات برآمده از مداخله انسانی" را بیش از پیش درهم تنیده و مطالعه محیط جغرافیایی را با مسئلهای فراتر از شناخت الگوهای موجود مواجه ساخته است. اکنون فهم دینامیک سرزمین مستلزم تحلیل همزمان فرآیندهای اقلیمی، هیدرولوژیک، ژئومورفولوژیک و بومشناختی و برهمکنش آنها با الگوهای استقرار و فعالیت انسانی است. افزایش فراوانی رخدادهای حدی، تغییر رژیمهای بارش و رواناب، ناپایداری سطوح و اشکال زمین، تخریب منابع و تشدید ناهمگونیهای فضایی، ضرورت گذار از مطالعات ایستا و تکعاملی به سوی رویکردهای سیستممحور، چندمقیاسی، دادهمحور و پیشبینانه را برجسته کرده است. در این پارادایم، ارزش پژوهش جغرافیایی نه تنها در تبیین "آنچه رخ داده است"، بلکه در توانایی آن برای پاسخ به این پرسش بنیادی نهفته است که "چه سازوکارهایی تغییرات محیطی را شکل میدهند؟"، "این تغییرات در کجا و با چه شدتی تجلی می یابند؟" و "چگونه میتوان ظرفیت سازگاری و تابآوری سرزمین را در برابر آنها ارتقا داد؟"
