کُدهای اخلاق حرفه‌ای در برنامه‌ریزی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه برنامه‌ریزی و طراحی شهری و منطقه‌ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

اخلاق کاربردی و به تبع آن اخلاق حرفه­ای قلمروهایی هستند که از دهه­یِ 1990 به این سو مورد توجه صاحب­نظران برنامه­ریزی قرار گرفته­اند. ادبیات مربوط به این قلمروها نظیر هر حوزه­یِ دیگری در عرصه­یِ تکاپوهای انسانی مدام در حال تطور است و به میانجیِ گفت و شنودهای مستمری که میان کنش­گران مختلف در این عرصه در جریان است، ظرفیت­ها و جنبه­های تازه­ای از ابعاد گوناگون و گسترده­یِ آن آشکار می­شود. این گستردگی در برخی موارد با دشواری­ها و احیاناً بدفهمی­هایی در حوزه­یِ اخلاق حرفه­ای برنامه­ریزی همراه است و همین امر ضرورت دقت­نظر و کنکاش در کُدها و گزاره­هایِ نظریِ اخلاق حرفه­ای و پیگیری این مباحث را موجب می­شود. ردیابی کُدهای اخلاقی مرتبط با زمینه­های مختلف برنامه­ریزی هدف اصلی این مقاله است و بدین منظور از دسته­بندی، تم­سازی، مقایسه و نتیجه­گیری از داده­ها برای کشف و توضیح کُدهای اخلاقی مرتبط با زمینه­های مختلف برنامه­ریزی استفاده شده است. کُدهای اخلاقی موضوع­های مرتبط با دوراهی­های اخلاقی در برنامه­ریزی، زمینه­یِ مطرح شدن اخلاق مساله­محور را به عنوان دستاورد مقاله و به عنوان یکی از رهیافت­های مواجهه با این دوراهی­ها موجب شده است. بحث آموزش اخلاقی برنامه­ریزان نیز بر مبنای اخلاق مساله­محور به عنوان یکی از راهکارهای عملیاتی مواجهه با موضوع­های اخلاقی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Professional Ethics Codes in Planning

نویسندگان [English]

  • Behzad malekpourasl 1
  • Fereshteh Dastvareh 2
1 Department of Urban and Regional planning and Design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University,Tehran, Iran
چکیده [English]

This article attempts to review and explicate Planning ethics concept, largely as articulated by exponents of the practical ethics, in terms of the planning theory. The paper can be read in a sequence of a larger argument about planning ethics and it makes more urgent the existing critiques of planning theories without ethical direction. We develop –based on thematic analysis method - how professional ethics codes in planning produce important issues that must be considered. So at the very core of the article is an attempt to recompose of the ethical view about planning tactics in the decision-making process, to break out from idealism of conventional planning theory to make space for the insights of realistic thinking about planner behavior. The article argues therefore that the idea of problem-oriented ethics in planning can go realized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • professional ethics
  • quandary ethics or problem-oriented ethics
  • Planning
  • ethic codes
ادریسی، الف.، رحمانی خلیلی، الف. و حسینی امین، ن.ف 1390. بررسی و تبیین اعتماد اجتماعی از رویکرد نظریه ساخت یابی گیدنز، راهبرد اجتماعی و فرهنگی، شماره 1، صص 9-32.
-پایا، ع.، 1395. فلسفه تحلیلی از منظر عقلانیت نقاد، نشر طرح نقد، چاپ اول، تهران، 992 ص.
-چلبی، م.، 1375. جامعه‌شناسی نظم؛ تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، نشر نی، چاپ اول، تهران، 358 ص.
-چلبی، م.، 1389. جامعه‌شناسی نظم؛ تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، نشر نی، چاپ پنجم، تهران، 364 ص.
-چلبی، م.، 1394. تحلیل اجتماعی در فضای کنش، نشر نی، چاپ سوم، تهران، 332 ص.
-خداوردی، ح. 1387. متدولوژی پژوهش کیفی، ره آورد سیاسی، شماره 21، صص 41-62.
-دانشپور، ز.، 1382. درآمدی بر پایه‌های نظری و گونه‌بندی نظریه‌های برنامه‌ریزی با تاکید ویژه بر برنامه‌ریزی شهری، هنرهای زیبا، شماره 15، صص 42-57.
-شریف زاده، م.ش. و عبدالله زاده، غ.، 1395. رویکرد اخلاقی به کارآفرینی و توسعه کسب وکار؛ مبانی نظری و رویکردهای پژوهشی، کارآفرینی در کشاورزی، شماره 3، صص 91-116.
-عابدی جعفری، ح.، تسلیمی، م.س.، فقیهی، الف. و شیخ زاده، م.، 1390. تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی، اندیشه مدیریت راهبردی، شماره 2 ، صص 151-198.
-مومنی، ف.، 1385. اخلاق توسعه به مثابه رشته علمی جدید، مطالعات دین و اقتصاد، شماره 2، صص 6-21.
-نقدی، و.، 1394. مطالعه تطبیقی تمایل افراد جامعه به رعایت اخلاق: با تاکید بر رعایت هنجار انصاف در سطح جامعه، تحلیل اجتماعی، شماره 4/70، صص 35-95.
-وبر، م.، 1385. اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم، تهران، ترجمه عبدالکریم رشیدیان و پریسا منوچهری کاشانی، 263 ص.
www.irceo.net-
-Abend, G., 2013. What the Science of Morality Doesn't Say About Morality, Philosophy of the Social Sciences, v.43(2), p.157-200.
-Allmendinger, P., 2001. Planning in Postmodern Times, London: Routledge.
-Allmendinger, P., 2002. Towards a postpositive typology of planning theory, Planning Theory1 (1), p. 77–99.
-Allmendinger, P., and Tewdwr-Jones, M., 2002. New labour, new planning? The trajectory of planning in Blair’s Britain, Urban Studies, v. 37(8), p.1379-1402.
-Campbell, H., 2006. Just Planning The Art of Situated Ethical Judgment, Journal of Planning Education and Research, v. 26, p. 92-106.
-Edmund, P., 1971. Quandary ethics, Mind, v. 320, p. 552-571.
-Faludi, A.,1987. A Decision Centred View of Environmental Planning. Oxford: Pergamon.
-Feldman, M.M.A., 1996. Science in Planning Theory and Planning: A Regulation Approach, Planning Theory, v.15, p.78-90.
-Furnharn , A., 1987. Predicting protestant work ethic beliefs, European Journal of Personality, v. 1, p. 93-106 .
-Goulet, D., 2006. Development Ethics at Work, Routledge, New York, 292 p.
-Gunder, M., 2006. Sustainability: Planning’s saving grace or road to perdition? Journal of Planning Education and Research, v. 26(2), p. 208-221.
-Howe, E. and Kaufman, J., 1979. The Ethics of Contemporary American Planners, Journal of the American Planning Association, v.45(3), p. 243-255.
-Jones Jr, H., 1997. The Protestant Ethic: Weber's Model and the Empirical Literature, Journal of Human Relations, v. 50, p. 757-778.
-Kaspar, D., 2015. How We Decide in Moral Situations, Philosophy, v. 90 (1), p. 59-81.
-Lauria, M. and Long, M., 2017. Planning Experience and Planners’ Ethics, Journal of the American Planning Association, v. 83, p. 202-220.
-Maguire, M. and Delahunt, B., 2017. Doing a Thematic Analysis: A Practical, Step-by-Step Guide for Learning and Teaching Scholars, Journal of Teaching and Learning in Higher Education, v. 9 , p. 3350- 33514.
-Marcuse, P., 2014. A Just Code of Ethics for Planners; A Priority for Planners Network, Journal of Progressive Planning, v. 198, p.16-19.
-Marcuse, P., 1976. Professional Ethics and Beyond: Values in Planning, Journal of the American Institute of Planners, v. 42, p. 264-274.
-Ploger, J., 2004. Ethics in Norwegian planning: legitimacy, ambivalence, rhetoric, Journal of Planning Practice & Research, v. 19, p.1-16.
-Sadri, H., 2012. Professional Ethics in Architecture and Responsibilities of Architects towards Humanity, Turkish Journal of Business Ethics, v. 5, p. 86-96.
-Sanyal, B., 2002. Globalization, ethical compromise and planning theory, Journal of Planning Theory, v. 1(2), p. 116-123.
-Taylor, N., 1992. Professional Ethics in Town Planning: What Is a Code of Professional Conduct For, Journal of the Town Planning Review, v. 63, p. 227-241.
-www.pmi.org
-Wachs, M., 1985. Ethics In Planning, Rutgers, The State University of New Jersey, 336 p.